اثر آزادی اقتصادی بر نوآوری: شواهدی از کشورهای توسعهیافته و درحالتوسعه
نویسندگان
1 استادیار اقتصاد، دانشکدهی کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22111/innoeco.2024.49509.1110چکیده
نوآوری بهعنوان یک عامل حیاتی در توسعه اقتصادی و اجتماعی مدرن شناخته میشود. این پژوهش در تلاش است اثر آزادی اقتصادی و ابعاد آن را بر نوآوری بررسی کند. بررسی ادبیات موضوع نشان میدهد آزادی اقتصادی میتواند اثر مثبتی بر نوآوری داشته باشد (اثر ارو) یا دارای اثر منفی باشد (اثر شومپیتری) یا تلفیقی از این دو باشد (اثر اسچرر). برای بررسی موضوع دو گروه کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه در نظر گرفته شد و در قالب اقتصادسنجی دادههای تابلویی برای دوره زمانی 2022-2011 در دو الگو (شاخص آزادی اقتصادی و مؤلفههای آن) فرضیههای تحقیق بررسی گردید. نتایج تحقیق نشان میدهد در کشورهای توسعهیافته اثر آزادی اقتصادی بر نوآوری مثبت و معنادار است. با اینحال از میان مؤلفههای آزادی اقتصادی تنها حاکمیت قانون و اندازه دولت دارای اثر مثبت و معنادار است و دو مؤلفه دیگر یعنی کارایی نظارتی و باز بودن بازار اثر معناداری بر نوآوری ندارند. نتایج کلی برای کشورهای توسعهیافته حاکی از تأیید اثر ارو است. در کشورهای درحالتوسعه آزادی اقتصادی بر نوآوری دارای اثر منفی بوده؛ ولی این اثر معنادار نیست. در میان مؤلفههای آزادی اقتصادی تنها حاکمیت قانون دارای اثر منفی و معنادار بوده است. این نتیجهگیری به نظر به اثر شومپیتر نزدیک است. علاوه بر این سایر متغیرهای توضیحی مدل همانند تولید ناخالص سرانه، تحقیق و توسعه، فناوری اطلاعات و ارتباطات و فساد در هر دو گروه کشورها اثر معناداری بر نوآوری دارند.
