مصرف موسیقی رپ به مثابه خرده فرهنگ معارض (مورد مطالعه: دانشآموزان دبیرستانهای شهر همدان)
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد گروه جامعهشناسی، دانشگاه کردستان، سنندج
2 دانشجوی کارشناسی ارشد
doi
10.22059/jsal.2022.334391.666104چکیده
مصرف موسیقی رپ در میان نوجوانان و جوانان پدیدۀ رایجی است؛ بخش قابلتوجهی از اوقات فراغت آنها را به خود اختصاص داده و جزء اصلیِ برسازندۀ سبک زندگیِ خردهفرهنگی آنها است. پژوهش حاضر میکوشد شیوههای مصرفِ خردهفرهنگی این پدیده را در میان دانشآموزان دبیرستان شهر همدان بهشیوهای کیفی مطالعه کند. نمونهها بهشیوهای هدفمند انتخاب شدهاند و با آنها مصاحبۀ عمیق نیمهساختیافته انجام شده است. تحلیل مضمونی دادههای حاصل از مصاحبهها بیانگر آن است که شیوههای مصرفِ خردهفرهنگی موسیقی رپ در میان دانشآموزان دبیرستان را میتوان ذیل شش مضمون محوری دستهبندی کرد: ابراز عواطف و هیجانزدگی، برقراری ارتباط، بازنمایی خود، تفنن و سرگرمی، محدودیتگریزی و رؤیاپردازی، و پسزدن دیگریِ بزرگ. سه مضمون اول دلالت بر آن دارند که دانشآموزان این ژانر موسیقایی را در خدمت دستیابی به نوعی رهایی ایجابی مصرف می-کنند و میکوشند بهمیانجی مصرف این موسیقی معناها و امکانهایی در زندگی شخصی و عمومی خود بیافرینند. اما سه مضمون دوم ناظر به نوعی رهایی سلبی هستند، یعنی رهایی از قیود، الزامها و موانعی که فضاهای نمادین موجود بر حیات روزمرۀ دانش-آموزان تحمیل میکند. مصرف موسیقی در اینجا دستمایهایست برای گریز و مقاومت و طفرهروی. میتوان گفت که مصرف موسیقی رپ در میان دانشآموزان فعالیت روزمرهای است که از ناهمگونی و شکاف بین جهان رویایی و جهان واقعی زندگی آنها تغذیه میکند.
