بررسی اثر برخی تیمارهای خوابشکنی بذر برتغییرات درصد و سرعت جوانهزنی بذر زیره سیاه (Bunium persicum)
نویسندگان
1 استادیار پژوهشــی، بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران
2 استادیار دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان
doi
10.22092/wmej.2016.112318چکیده
زیره سیاه با نام علمی Bunium persicum متعلق به خانواده چتریان (Apiaceae) و یکی از گیاهان دارویی با ارزش است. این گیاه 2 ساله، درسال اول دارای رشد رویشی و در سال دوم دارای رشد زایشی است که به علت خواب بذر و همچنین عدم رشد هیپوکوتیل پس از ظهور برگهای لپهها، کشت این گیاه در سطح وسیع، تا کنون موفق نبوده است، از سوی دیگر برداشت بیرویه از رویشگاههای طبیعی خطر انقراض این گیاه را افزایش داده است. به منظور مطالعه روشهای از بین بردن خواب و تحریک جوانهزنی بذر چهار آزمایش کلی صورت گرفت که در هر آزمایش بذرها تحت سطوح مختلف تیمارها قرار گرفتند. تیمار سرمادهی مرطوبت (چینه سرمایی) به مدت صفر (شاهد)، تا شش هفته، تیمار اسید جیبرلیک با غلظتهای 100، 500 و 1000 قسمت در میلیون، تیمار اسید سولفوریک 97 درصد به مدتهای 5/1 ، 5/2، 5 دقیقه، و تیمار اسید سالیسیلیک با سه سطح 1، 5/2 و 5 میلی مولار اعمال گردید. این آزمایشها در قالب طرح کاملا تصادفی با 5 تکرار صورت گرفت. نتایج نشان داد که تیمار سرمادهی مرطوب بعد از 3 هفته و تیمار اسید جیبرلیک 500 قسمت در میلیون بیشترین تاثیر را بر افزایش جوانه زنی بذر این گیاه داشتند. اسید سالیسیلیک در هر سه سطح باعث کاهش جوانهزنی شد، در حالی که تیمار اسید سولفوریک به مدت 5/1 دقیقه اختلاف معنیداری با شاهد ایجاد نکرد ولی در مدتهای طولاتی تر، این اسید باعث کاهش جوانه زنی بذر شد.