فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زیست روزمرۀ شهروندان در کلان‌شهرها ارتباط تنگاتنگی با حمل‌ونقل دارد؛ تاجایی‌که در ادبیات جهانی یکی از نیازهای مهم حقوق شهروندی شناخته می­‎شود. در این مقاله تجربۀ زیستۀ شهروندان تهرانی با رویکرد اکتشافی به روش پدیدارشناسی با تمرکز بر ادراک روزمرۀ­شان در استفاده از حمل‌ونقل عمومی در قالب معنایی حقوق شهروندی بررسی شده است. جامعۀ آماری مطالعه، شهروندان تهرانی استفاده‌کننده از حمل‌ونقل عمومی بودند. داده‎­های کیفی با استفاده از مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته با 15 شهروند استفاده‌کننده از وسایل حمل‌ونقل عمومی در مناطق مختلف تهران جمع­‎آوری شدند. در بررسی روایی تحقیق نیز به‌دلیل کیفی‌بودن، به‌جای روایی و پایایی از واژه‎­های دقت و صحت داده­‎ها استفاده شد. داده‎­ها با تکنیک تحلیل مضمون تجزیه و تحلیل شدند که برآیند آن، چهار مضمون اصلی و شش مضمون فرعی بود. یافته­‎ها نشان داد که تجربۀ شهروندان تهرانی شامل وجوهی از نابرابری، بی­‎عدالتی، احساس تبعیض در دریافت خدمات حمل‌ونقل، کیفیت پایین خدمات حمل‌ونقل، فقدان پیوستگی دسترسی­‎ها، آسیب سلامت روان و ترویج خشونت در تعامل‎­های اجتماعی حین رفت‌وآمد و نبود احساس سرزندگی در همۀ محلات در دسترسی به حمل‌ونقل عمومی آسان و به‌هم‌پیوسته است. نتایج نشان داد که مضمون­‎های سازمان‌دهنده و پایۀ مختلفی از دید شهروندان برای مضمون فراگیر حقوق شهروندان در حمل‌ونقل عمومی روایت شده است که شامل عدالت، سرزندگی، طردشدگی و احساس امنیت و سلامت است.