تدوین الگوی کشت بهینه برای استان گلستان با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس

2 عضو هیأت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 عضو هیأت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 دکترای زراعت از دانشگاه تربیت مدرس و عضو هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

5 عضو هیأت علمی، مجتمع آموزش عالی علمی کاربردی، کشاورزی جهرم

doi
10.22092/wmej.2016.112502
چکیده

به منظور تدوین الگوی کشت مناسب در اراضی کشاورزی استان گلستان از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) استفاده شد. ابتدا نیازهای زراعی- بوم‌شناختی گیاهان زراعی با استفاده از منابع علمی موجود تعیین و درجه‌بندی گردید. سپس نقشه‌های موضوعی مورد نیاز تهیه شد. لایه‌های رقومی در محیط GIS با اختصاص وزن AHP  روی‌هم‌گذاری و تلفیق شدند. سپس برای هر گیاه زراعی پهنه‌بندی اراضی در چهار طبقه انجام شد. در گام بعدی نقشه‌های مکان‌یابی گیاهان زراعی با نقشه تیپ و واحد اراضی (به عنوان واحد مدیریتی) روی‌هم‌گذاری و گیاهان زراعی با درجه تناسب بسیار مستعد یا مستعد در هر واحد اراضی مشخص و سپس با لحاظ کردن شاخص‌هایی مانند نیاز آبی گیاهان، وضعیت منابع آب، شاخص سودخالص و سایر عوامل اقتصادی و توسعه‌ای، الگوی مناسب برای هر واحد انتخاب شد. در الگوهای معرفی شده برای اراضی جنوبی استان کشت دیم محصولات با سود خالص بالا و پاییزه پیشنهاد شد. در اکثر اراضی کشاورزی جنوبی و میانی، گیاهان زراعی گندم، کلزا، باقلا، نخود، شبدر برسیم، جو در الگوها قرار گرفتند. نتایج نشان داد در اراضی شمال و شمال شرقی استان الگوی کشت نخود و جو با شرایط منطقه انطباق بیشتری دارد. همچنین کشت محصولات بهاره و تابستانه در مناطق بسیار مستعد جنوب، جنوب غربی به‌صورت دیم با آبیاری تکمیلی نیز امکان‌پذیر است.