فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی اثرات سرب و جاسمونات بر شاخص­های فتوسنتزی بادرشبو، آزمایشی در شرایط گلخانه با پنج سطح سرب (صفر، 100، 200، 300 و 400 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک) و چهار سطح جاسمونات (صفر، 50، 100 و 150 میلی مول بر لیتر) در خاک غنی‌شده با ورمی‌کمپوست و بدون آن انجام شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار انجام شد و میزان اسیمیلاسیون دی‌اکسید کربن، تعرق و کارایی مصرف آب، هدایت روزنه ­ای، نرخ انتقال الکترون فتوسنتزی (ETR)، عملکرد کوانتومی فتوسنتز (Y) و عملکرد فتوسیستم ΙΙ (Fv/Fm) گیاهان در دو مرحله رشد رویشی و زایشی موردسنجش قرار گرفت. نتایج حاصل نشان داد که افزایش غلظت سرب اثر کاهشی بر میزان اسیمیلاسیون، کارایی مصرف آب، عملکرد فتوسیستم ΙΙ و هدایت روزنه­ای داشت. جاسمونات میزان اسیمیلاسیون، کارایی مصرف آب، هدایت روزنه­ای و عملکرد فتوسیستم ΙΙ را به‌طور معنی‌داری افزایش داد. به­طوری­که گیاهان در تیمار 400 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک سرب و صفر میلی مول بر لیتر جاسمونات، کم­ترین میزان اسیمیلاسیون، کارایی مصرف آب و عملکرد فتوسیستم ΙΙ و در تیمار با غلظت صفر سرب و 150 میلی مول بر لیتر جاسمونات بیش­ترین میزان اسیمیلاسیون، کارایی مصرف آب و عملکرد فتوسیستم ΙΙ را به خود اختصاص دادند (P≤0.05). میزان تعرق نیز با افزایش سرب افزایش یافت به­طوری­که گیاهان با سرب 400 بیش­ترین تعرق را در هر دو مرحله رشد نشان دادند (P≤0.05). جاسمونات روند تغییرات تعرق ناشی از سرب را کاهشی نمود. اعمال کود سبب افزایش معنی‌دار اسیمیلاسیون، نرخ انتقال الکترون فتوسنتزی و کارایی مصرف آب و کاهش معنی‌دار تعرق در شرایط تنش سرب گردید. بر این اساس می­توان گفت که سرب احتمالاً با تأثیر بر مسیر نوری فتوسنتزی و اختلال در مسیر انتقال الکترون فتوسنتزی سبب کاهش اسیمیلاسیون دی‌اکسید کربن و کارایی مصرف آب گشته است و همچنین تیمار جاسمونات و ورمی‌کمپوست اثرات تخریبی سرب را جبران نموده است.