الگوی توسعه شرکتهای دانشبنیان با رویکرد تخصصیسازی هوشمند
نویسندگان
1 گروه پایش و ارزیابی سیاست و علم، فناوری و نوآوری
2 دکتری سیاستگذاری علم و فناوری، گروه مدیریت، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3 گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22111/innoeco.2024.47028.1081چکیده
هدف سیاستگذار در سطح کلان، ارتقا فعالیتهای دانشبنیان در مناطق مختلف کشور و توسعه متوازن استانها است. تفاوت در نهادهای دانشی، خوشههای صنعتی و سطح فعالیت پارکها و نهادهای نوآوری در استانهای مختلف منجر به تفاوت در سطح فعالیت شرکتهای دانشبنیان شده است. مطالعه حاضر با هدف حمایت از شرکتهای دانشبنیان و توسعه فعالیت آنها بر مفهوم تخصصیسازی هوشمند تمرکز کرده است. مبتنی بر این رویکرد فعالیتهای نوآورانه در استانها باید متمرکز بر مزایای رقابتی، ظرفیتهای بالقوه و زنجیره ارزش در منطقه باشد. از اینرو این پژوهش بر حمایت از شرکتهای دانشبنیان متناسب با شرایط منطقه و با هدف جهتدهی به فعالیت در حوزههای اولویتدار منطقه تاکید دارد. این مطالعه با تمرکز بر استان هرمزگان، حوزههای در اولویت و مزیتهای منطقه را از طریق مطالعه اسناد رسمی استانی شامل سند آمایش استان هرمزگان و سند مسئلهشناسی راهبردی استان بررسی کرده است. سپس از طریق مصاحبه با 21 نفر از فعالان حوزه به شناسایی چالشهایی که شرکتهای دانشبنیان با آن مواجه هستند پرداخته است. برای تجزیه و تحلیل دادهها از روش تحلیل مضمون استفاده شده و با کدگذاری مفاهیم مستخرج از مصاحبهها و متون سیاستی، الگوی معنادار مضمونها بر اساس دادههای جمعآوری شده تعیین شده است. در گام اول پژوهش حوزههای اولویتدار و جذاب استان تعیین شد. سپس حوزه فعالیت شرکتهای دانشبنیان بررسی شد و مبتنی بر ماتریس جذابیت-توانمندی، حوزههای فعالیت با جذابیت زیاد توانمندی زیاد و جذابیت زیاد توانمندی کم شناسایی شده است. نتایج نشان داد توسعه فعالیتهای دانش بنیان در منطقه متلزم آن است که مواردی مانند تسهیل مجوزدهی به شرکتهای فعال در حوزههای اولویتدار، کمک به تکمیل زنجیره تامین در حوزه مربوطه، توجیه بازیگران به حمایت از شرکتها در حوزههای تاکید شده و استفاده از دانش سایر استانها در حوزههای مربوطه پیگیری شود.