پویاییهای منطقهای خاورمیانه و استراتژی کلان ایالات متحده آمریکا 2008-2024
نویسندگان
1 دکتری روابط بینالملل، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 استاد روابط بینالملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.22034/fr.2025.489437.1607چکیده
سیستم منطقهای خاورمیانه از زمان حمله آمریکا به عراق در سال 2003 به نام مبارزه با تروریسم در نوسان بوده و بهشدت اثرات جنگ و ناامنی را که پس از آن بر آن حاکم شده است، با خود حفظ کرده است. این پیامدها به شکست تلاشها برای ایجاد نظم منطقهای منجر و مبارزه برای قدرت را تشدید کرد که نتیجه آن قیامهای اعراب، جنگهای داخلی و ظهور بازیگران آشوبساز بوده است. این رقابت بر سر قدرت، کشورهای منطقه را به تغییر شکل هنجارهای نظم ژئوپلیتیکی پیچیده در خاورمیانه در مواجهه با تهدیدات فوری در سطح ملی و منطقهای و در عین حال برای پیشبرد منافع خود بهپیش رانده است. این پویاییها موجب شده تا جامعه سیاست خارجی ایالات متحده بهمنظور گذار از هزینههای ناشی از مداخلهگرایی حداکثری به فکر راهبردی جایگزین در این منطقه باشد. فهم چالشهای استراتژی هژمونی لیبرال مبتنی بر یکجانبهگرایی از سوی جامعه سیاست خارجی آمریکا و ورود استراتژی توازن فراساحلی از درون جامعه دانشگاهی به درون کاخ سفید دلیل اصلی این امر بوده است. دولت باراک اوباما به سمت تأکید بر محدودیتهای مداخلهگرایی و لزوم حرکت به سمت تحدید مداخله حرکت کرد و دونالد ترامپ و بایدن نیز به اصل مداخله بهصرفه و گزینشی پایبند بودهاند. در همین چهارچوب مقاله به این سؤال پرداخته که چگونه پویاییهای منطقه خاورمیانه بر استراتژی کلان ایالات متحده بین سالهای 2008-2024 تأثیر گذاشته است؟ مقاله به این نتیجه رسید که پویاییهای منطقه خاورمیانه با تغییر در فهم جامعه سیاست خارجی آمریکا بر استراتژی کلان آن تأثیر گذاشته و منجر به حرکت به سمت استراتژی توازن فراساحلی بین سالهای 2008-2024 شده است. مقاله از رویکرد توصیفی- تحلیلی بهره گرفته و ابزار گردآوری دادهها، کتابخانهای است.