فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییر در نظم بین‌المللی یکی از مهم‌ترین تحولاتی است که به‌صورت جدی، رفتار، منافع و قدرت کشورها را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد. در این میان فرایند گذاری که از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی آغاز شده، با ظهور چین در حال تبدیل شدن به مهم‌ترین نقطه عطف در سیاست بین‌المللِ پس از جنگ دوم جهانی است. گذاری که در تمامی عرصه‌ها آثار و پیامدهای خود را برجای خواهد گذاشت. بررسی تأثیر این تغییر بر ایران موضوعی است که پژوهش حاضر بر آن تمرکز دارد. این پرسش که «رقابت میان چین و آمریکا، چه سناریوهایی را برای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در آینده ایجاد خواهد کرد؟» کانون مقاله حاضر است. در برابر پرسش فوق، این فرضیه که «فرایند و نتیجه رقابت آمریکا و چین عرصه‌های راهبردی را در برابر جمهوری اسلامی ایران خواهد گشود که این خود سناریوهای متفاوتی را برای ایران ایجاد کرده که انتخاب میان آن‌ها تعیین کننده مقدورات سیاست خارجی ایران است» به آزمون گذاشته خواهد شد. به این منظور تلاش می‌شود با استفاده از ترکیب نظریه تعدیل شده جابه‌جایی قدرت ارگانسکی و روش سناریونویسی، تصویرهای ممکن از آینده این رقابت را ترسیم کرده و پیامدهای هر یک از سناریوهای ممکن را بر سیاست خارجی ایران مورد کاوش قرار گیرد. ارزیابی پژوهش حاضر نشان می‌دهد که در این فرایند گذار، ضرورت انتخاب‌های راهبردی را برای ایران ایجاب می‌کند، انتخاب‌هایی که برای دهه‌ها سرنوشت نسل‌های آتی را تحت تأثیر خود قرار خواهند داد.