تبیین مؤلفهها و ابعاد عمق استراتژیک ایران در غرب آسیا
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 استادیار جغرافیای سیاسی،دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
3 دانشیار جغرافیای سیاسی،دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
4 استاد جغرافیای سیاسی،دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22034/fr.2025.476855.1579چکیده
هدف این پژوهش، تبیین مولفهها و ابعاد عمق استراتژیک ایران در غرب آسیا و ارتباط آن با سیاست خارجی است. سوال اصلی این است که مولفههای کلیدی عمق استراتژیک ایران در غرب آسیا کدامند و چگونه بر سیاست خارجی این کشور تاثیر میگذارند؟ عمق استراتژیک، به عنوان یکی از مفاهیم کلیدی در مطالعات ژئوپلیتیکی و روابط بینالملل، به ظرفیتها و امکاناتی اشاره دارد که یک کشور در محیط داخلی و بینالمللی بهمنظور حفاظت از منافع ملی خود و در راستای تضمین امنیت ملی بهکار میگیرد. در این پژوهش، با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و گردآوری دادهها از طریق منابع اسنادی و نظرسنجی از خبرگان، 14 مولفه کلیدی عمق استراتژیک شناسایی و اولویتبندی شدند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که از دیدگاه اعضای هیئت علمی، مؤلفههای ژئواکونومیک و مناسبات اقتصادی، قدرت نظامی و دفاعی، و قدرت علمی و فناورانه، بیشترین تأثیر را در عمق استراتژیک ایران در منطقه غرب آسیا و شرق مدیترانه دارند. همچنین، یافتهها نشان داد که در شرایط کنونی، عوامل ژئواکونومیک، قدرت نظامی و علمی-فناورانه، نقش تعیینکنندهای در تعمیق عمق استراتژیک ایران در این منطقه ایفا میکنند.
