اقناع مخاطب در حدیقه سنایی با احتجاج به آیات و احادیث
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه محقق اردبیلی
2 عضو هیئت علمی دانشگاه
doi
10.48308/hlit.2018.98881چکیده
عرفا برای اقناع و متقاعدسازی مخاطبان خود و همچنین برای انتقال و تشریح مفاهیم عرفانی، از شیوههای مختلف و امکانات زبانی و ادبی متعددی بهره بردهاند. یکی از شیوههایی که در اقناع مخاطب و همسو کردن او با عقاید مطرح شده تأثیر شگرفی دارد، استفاده از اعتقادات مخاطب و توسل به عقاید خود ایشان است که به عنوان مهمترین اصل از اصول ارتباطات اقناعی نیز مطرح شده است. لذا با توجه به این که مخاطبان عرفا مسلمانان بودهاند و آیات قرآنی و سخنان بزرگان دین جزء اعتقادات عمیق آنها محسوب میشده، طبیعی است که عرفا برای متقاعد ساختن مخاطبان خود، از حجّیت قرآن برای حجّیتبخشی به کلام خود بهره برده باشند. سنایی به عنوان نخستین کسی که به طور رسمی عرفان را وارد حوزۀ ادبیات کرد، با اشراف کامل به مقبولیّت قرآن و حدیث نزد مسلمانان، هر جا که لازم میبیند، در موضوعات مختلف دینی و اخلاقی از جمله: توحید حق تعالی، تنزیه، ستایش جایگاه حضرت علی(ع)، نکوهش دنیاپرستی و ... برای اثبات صحّت گفتار خود و جلب تأیید مخاطب، به آیات و احادیث متوسل میشود و از این طریق به راحتی کلام خود را برای مخاطب قابل پذیرش میسازد.