فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در مشروعیت و کارآمدی حکومت‌ها و در بهروزی و سعادت مردم، مسئولیت‌پذیری کارگزاران نقشی حیاتی دارد و فقدان یا نارسایی در این امر، مردم، کشور و حکومت را به راه زوال سوق خواهد داد. از این روی، تأمل در چند و چون و چرائیِ مسؤلیت‌پذیری در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های بنیادین ضروری است. پیشینه موضوع نشان می‌دهد این مسئله از منظرهای گوناگون مورد بررسی قرار گرفته، اما در این پژوهش کوشیدیم در نگاهی مبنایی، آن دسته از موانع مسئولیت‌پذیریِ ایرانیان که ذیل مفهوم منش ملی قرار می‌گیرند را مورد بررسی قرار دهیم. سوال اصلی ما این بود که مسئولیت‌پذیری در منشِ ملیِ ایرانیان چه جایگاهی دارد و کدام موانع در این منش نهفته‌اند؟ در این تحقیق تلاش کردیم با تأکید بر موضوع مسئولیت‌پذیری، با روشی توصیفی- تحلیلی منش ملّی ایرانیان را از نگاه متفکران و نویسندگان غیرایرانی مورد واکاوی قرار دهیم و موانع پاسخگویی و مسئولیت‌پذیری را در در این حوزه تا جای ممکن شناسایی کنیم. بررسی ما نشان می‌دهد تاریخ و فرهنگ سیاسی استبدادی حاکم در طی قرون به تقویت گرایش‌ها و ساختارهایی در بطن فرهنگ و منش ملی ایرانیان منجر شده که با وجود آگاهی از بایستگی انسانی و اجتماعیِ پاسخگویی در برابر دیگری، آنان را به سبب حس ناامنی و بی‌ثباتی، به سمت‌و سوی مسئولیت‌پذیری کمتر سوق می‌دهد.