سناریوهای روابط ایران و چین در افق 2030

نویسندگان

1 استاد، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشکده مدیریت، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران و رئیس مرکز نوآوری پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

doi
10.22034/fr.2024.475836.1575
چکیده

در دوره ظهور چین، افول نسبی ایالات متحده آمریکا و روند تمایل کشورهای آسیایی به چین، انعقاد تفاهم‌نامه میان ایران و چین و آینده آن، اهمیت فزاینده‌ای یافته است. این مقاله، با نظر به عدم قطعیت‌های موجود در روابط دو کشور، همچون تأثیرات ژئوپلیتیکی و سیاسی در منطقه و جهان، تحریم‌ها، تغییرات سیاسی در منطقه و رقابت‌های سیاسی-اقتصادی آن و تحولات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در دو کشور، سناریوهای احتمالی روابط سیاسی ایران و چین را در افق 2030 بررسی می‌کند. پژوهش حاضر از لحاظ هدف از نوع تحقیقات توسعه‌ای-کاربردی و از نظر روش جزو تحقیقات هنجاری آینده‌پژوهانه بوده که با استفاده از روش پژوهش تحلیل اسناد، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با نخبگان و خبرگان و نیز روش سناریوپردازی (عدم قطعیت‌های بحرانی) برای تحقق اهداف استفاده کرده است. نتایج بررسی‌ها حاکی از آن است که آینده جهان قابل پیش‌بینی نیست اما اینکه آینده روابط ایران با چین به سمت همکاری‌های راهبردی خواهد رفت یا نه، به عوامل زیادی بستگی دارد از جمله سیاست‌هایی که چین، ایران، ایالات متحده و سایر کشورهای منطقه غرب آسیا از هم اکنون تا سال 2030 دنبال می‌کنند. با وجود همه این عدم قطعیت‌ها تا سال 2030، محتمل‌ترین سناریوها، «اژدها با احتیاط می‌راند»، «اژدها در اقلیم امپراتور تنها» و «اژدها در خانه امپراتور» خواهند بود.