کاربرد روش تحقیق نظریه داده‌بنیاد در استخراج نظریه از متون دینی

نویسندگان

1 . دکتری اندیشۀ سیاسی اسلام و دانشیار گروه مطالعات سیاسی دانشگاه باقرالعلوم(ع) قم

2 دکتری علوم سیاسی دانشگاه باقرالعلوم(ع) قم و مربی گروه معارف دانشگاه پیام نور مرکز بروجرد(نویسنده مسئول)/ نشانی: قم؛ پردیسان، بلوار دانشگاه، بلوار سلمان، مجتمع مصطفی خمینی، بلوک 15، واحد 4 / نمابر: 02532136620/ Email: h.aliyari54@gmail.com

doi
چکیده

هدف: محقق در این پژوهش، به دنبال آن بود که برای به کارگیری روش داده‌بنیاد در نظریه‌پردازی مبتنی بر متون دینی، ضمن تبیین شاخصه‌ها و وجوه سازگاری و ناسازگاری، شیوۀ بهره‌‌گیری از روش داده‌بنیاد را در متون دینی ارائه کند. روش: مقالۀ حاضر مبتنی بر مطالعات درجه دوم و فلسفۀ علم است. یافته‌ها: برای استفاده از روش داده‌بنیاد در متون دینی، نیازمند ارائۀ برخی مقدمات و مراحل هستیم و چند اقدام مقدماتی از قبیل تعیین موضوع و واژه‌شناسی، استفاده از روشهای دستیابی و بازخوانی درست متون اسلامی و تعیین معیار در اعتبار سنجی روایات ضرورت اساسی دارد. همچنین شیوه‌ها و نحوۀ بهره‌‌گیری از مراحل مختلف روش داده‌بنیاد و متون مرتبط، تجزیه و تحلیل داده‌ها و اطلاعات و کدگذاری‌های مختلف همواره بایستی مد نظر قرار گیرند. نتیجه‌گیری: روش نظریه‌سازی داده‌بنیاد، ظرفیتها و انعطاف لازم را برای ساختن نظریه در همۀ حوزه‌ها به خصوص ارائۀ نظریه از متون دینی داراست.