ملاک های انتخاب همسر از دید افراد راضی از ازدواج (در دوره عقد): یک مطالعه کیفی
نویسندگان
1 دانشیار گروه مطالعات برنامه درسی و آموزشی، دانشکدة علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشیار گروه بهداشت خانواده، پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران،ایران
3 دانشجوی دکتری روانشناسی،دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد،ایران
4 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکدة علومتربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22067/jss.v16i1.78748چکیده
ازدواج، اولین گام در شکلگیری خانواده بهعنوان بنیادیترین نهاد اجتماعی و یکی از مهمترین انتخابهایی است که فرد در طول زندگی انجام میدهد. پژوهشهای مختلف به نقش مهم انتخاب آگاهانه در رضایت زناشویی اشاره داشتهاند، اما دلایل متعددی ازجمله مسائل فردی و بین فردی، دگرگونیهای سریع اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی و ... باعث شدهاند دستیابی به آن کارآسانی نباشد. افزایش روزافزون آمار طلاق و مشکلات زناشویی، محقق را برآن داشت تا با نگاه پیشگیرانه و هدف کشف ملاکهای انتخاب همسر از دید افرادی که بهتازگی فرایند انتخاب را پشت سر گذاشتهاند و از زندگی زناشویی خود رضایت دارند، نگاه دقیقتری به این مفهوم فرهنگوابسته در اولین دوره از چرخة خانواده یعنی دوران عقد داشته باشد. مقاله پژوهشی حاضر به شیوة کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. با استفاده از نمونهگیری هدفمند شرکتکنندگان از بین افراد راضی از ازدواج در دورة عقد ساکن شهر مشهد انتخاب شدند و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب ادامه یافت. با 20 نفر (12 زن و 8 مرد) مصاحبة کیفی نیمهساختاریافته انجام شد. دادهها در طول دورة یکساله جمعآوری، ثبت، کدگذاری و تحلیل شدند. از مجموع 650 کد اولیه، 3 مقولة اصلی و 14 مقولة فرعی استخراج شد که به ترتیب فراوانی کدها شامل ویژگیهای فردی، ویژگیهای رابطه و ویژگیهای خانوادگی بود. در تبیین یافته ها از نظریه های روانشناختی و جامعه شناختی مرتبط استفاده شد. نتایج پژوهش میتواند راهگشای دستاندرکاران حوزة پیش از ازدواج و افراد در شرف ازدواج باشد.