وحدت و انسجام در شعر شفیعی ‌کدکنی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه لرستان (نویسندة مسئول)

2 کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دزفول

doi
چکیده

با مطالعه و بررسی اشعار شفیعی‌‌ کدکنی می‌‌توان اصول و ارکان زیباشناسی شعر او را شناخت؛ اصول و ارکانی که مایۀ قوام زیبایی در شعر و جذابیت آن برای مخاطب می‌‌شود. اصل «وحدت» در زیباشناسی شعر شفیعی‌‌ کدکنی مهم‌‌ترین رکن است. به‌ بیان ‌دیگر، رشته‌‌هایی مرئی و نامرئی در لفظ و معنی اجزای سخن شفیعی را به هم پیوند زده و به آن‌ها پیکره‌‌ای واحد داده است و همین نکته باعث جذابیت و تأثیرگذاری بیش‌تر آن در مخاطب شده است. انسجام در شعر وقتی حس می‌شود که میان اجزای آن شعر نوعی وحدت و در عین‌ حال تنوع وجود داشته باشد. وحدت سبب هماهنگی بین اجزای سخن می‌شود و مایۀ هم‌بستگی و ماندگاری آن. شعری که مضمون و لفظ آن وحدت داشته باشد احساس زیبایی بیش‌تری برمی‌انگیزد. در این مقاله، اصل وحدت و عناصر مؤثر در ساخت آن همچون: وحدت مضمون، هماهنگی اجزا، تحول و سیر تدریجی، تناسب، و تکرار بررسی می‌شود.