مدل‌یابی پرخاشگری پنهان زناشویی بر اساس بخشش و تجربه روابط نزدیک با نقش میانجی‌گری استرس ادراک‌شده در زنان متأهل

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی، واحد بندر عباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندر عباس، ایران

2 گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی، واحد بندر عباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندر عباس، ایران

doi
10.22034/jmpr.2025.68346.6744
چکیده

هدف پژوهش حاضر، مدل‌یابی پرخاشگری پنهان زناشویی بر اساس بخشش و تجربه روابط نزدیک (دلبستگی اجتنابی و اضطرابی) با نقش میانجی استرس ادراک‌شده در زنان متأهل بود. پژوهش از نوع کاربردی و روش پژوهش همبستگی به شیوه‌ مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش، شامل زنان متأهل مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره شهر تهران در سال 1403 بود. از بین جامعه آماری 338 نفر به شیوه نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه پرخاشگری پنهان رابطه‌ای (MCAQ)، پرسشنامه بخشش (FQ)، پرسشنامه تجربه روابط نزدیک (ECRQ) و پرسشنامه استرس ادراک‌شده (PSQ) بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری، به وسیله نرم‌افزار SPSS و Amos ویرایش 23 صورت گرفت. نتایج نشان داد که مدل ساختاری پژوهش با داده‌های گردآوری شده برازش دارد. همچنین نتایج نشان داد ضریب مسیر کل (مجموع ضرایب مسیر مستقیم و غیرمستقیم) بین بخشش با پرخاشگری پنهان زناشویی (p=0/001, β=-0/192) و استرس ادراک‌شده (p=0/001, β=-0/19) منفی و معنادار بود. علاوه بر این ضریب مسیر بین استرس ادراک‌شده با پرخاشگری پنهان زناشویی (p=0/001, β=0/326) مثبت و معنادار بود. یافته دیگر این بود که ضریب مسیر کل (مجموع ضرایب مسیر مستقیم و غیرمستقیم) بین تجربه روابط نزدیک (دلبستگی اجتنابی) با پرخاشگری پنهان زناشویی (p=0/001, β=0/254) و استرس ادراک‌شده (p=0/001, β=0/185) مثبت و معنادار است. همچنین نتایج بیانگر آن بود که ضریب مسیر کل (مجموع ضرایب مسیر مستقیم و غیرمستقیم) بین تجربه روابط نزدیک (دلبستگی اضطرابی) با پرخاشگری پنهان زناشویی (p=0/001, β=0/274) و استرس ادراک‌شده (p=0/001, β=0/272) مثبت و معنادار است. در نهایت نتایج نشان داد ضریب مسیر غیرمستقیم بین بخشش، دلبستگی اجتنابی، دلبستگی اضطرابی با پرخاشگری پنهان زناشویی معنادار بود. بر این اساس چنین نتیجه‌گیری شد که استرس ادراک‌شده به صورت معنادار رابطه بین بخشش، دلبستگی اجتنابی، دلبستگی اضطرابی با پرخاشگری پنهان زناشویی در زنان متاهل را میانجیگری می‌کند. باتوجه‌به نتایج پژوهش حاضر می‌توان گفت استرس نقشی مخرب در ایجاد پرخاشگری پنهان زناشویی همچنین تخریب روابط زناشویی دارد. بر این اساس می‌توان با بکارگیری درمان‌های روان‌شناختی مناسب و با کاهش استرس ادراک‌شده زنان، از میزان آسیب‌های زناشویی آنان کاست.