تحول در استراتژیهای مدیریت بحران جمهوری اسلامی ایران در مقابله با رژیم صهیونیستی؛ گذار از نوواقعگرایی تدافعی به تهاجمی
نویسندگان
1 استادیار روابط بین الملل،گروه روابط بینالملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/fr.2024.481021.1584چکیده
رفتار سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در مدیریت بحرانهای امنیتی منطقه همواره مبتنی بر دکترین نوواقعگرایی تدافعی بوده است. با این حال، تغییرات سریع در نظم منطقهای و اقدامات بحرانآفرین رژیم صهیونیستی، نیاز به بازنگری در این استراتژیها را نشان میدهد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و بر اساس دادههای اسنادی، به بررسی ضرورت تحول در دکترین امنیتی جمهوری اسلامی پرداخته استیافتهها نشان میدهد که رژیم صهیونیستی با بهرهگیری از ابزارهایی همچون افزایش قابلیت بازدارندگی با حمایت ایالات متحده، استراتژی تغییر میدان بازی، موازنهسازی پنهان، تقویت ائتلافهای منطقهای و امنیتیسازی ایران، در تلاش است تهدیدات امنیتی علیه جمهوری اسلامی را گسترش دهد. در مقابل، ایران با تکیه بر استراتژیهای مبتنی بر نوواقعگرایی تدافعی، از جمله بازدارندگی متعارف، جنگهای نامتقارن، تقویت محور مقاومت و بهرهگیری از مزیت ژئوپلیتیک خود، به دنبال حفظ امنیت و مقابله با این تهدیدات بوده است. بر اساس یافتههای پژوهش، استراتژیهای فعلی ایران با توجه به تحولات منطقه و پیچیدگی بحرانها، نیازمند گذار به دکترین نوواقعگرایی تهاجمی هستند. این دکترین باید بر افزایش توان تهاجمی، تقویت بازوهای ژئوپلیتیک، مدیریت بحرانهای کنترلشده و گسترش همکاریهای استراتژیک با قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای تمرکز کند. این پژوهش بر لزوم بازاندیشی در سیاستهای امنیتی جمهوری اسلامی تأکید دارد تا با بهرهگیری از این رویکرد، بتواند جایگاه خود را در نظم جدید منطقهای تثبیت و امنیت پایدار را تأمین کند.