تبیین عوامل اجتماعی و فرهنگی ملیگرایی مصرفی در بین شهروندان شهر اصفهان
نویسندگان
1 کارشناسارشد مطالعات فرهنگی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
2 استادیار، گروه اقتصاد اسلامی، پژوهشکده مطالعات اسلامی در علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استاد گروه علوم اجتماعی دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
doi
10.22067/jss.v16i2.84108چکیده
بررسی روند توسعة اقتصادی کشورهای پیشرفته نشان میدهد از الزامات پیشرفت اقتصادی جامعه، تقویت ملیگرایی مصرفی و افزایش تمایل مردم به خرید کالاهای داخلی است؛ زیرا توان تولید و اشتغالزایی کشور و مقاومشدن در برابر تکانههای اقتصادی را افزایش میدهد؛ بنابراین شناخت متغیرهای مؤثر بر ملیگرایی مصرفی برای اتخاذ راهبردهای مناسب توسط متولیان مرتبط فرهنگی و اقتصادی جامعه لازم است؛ بر این مبنا، هدف این پژوهش تبیین روابط بین متغیرهای مؤثر بر ملیگرایی مصرفی است. برای رسیدن به این هدف، از روش پیمایشی استفاده شد. برای انجام این روش از پرسشنامههای استاندارد و نیز محققساختة مرتبط با متغیر وابستة ملیگرایی مصرفی و متغیرهای مستقل میهنپرستی، نگرش به کالاهای خارجی، آگاهی از کیفیت محصولات، الگوی مصرف بدون نقش، ارزیابی از کالاهای ایرانی، مصرف نمایشی و تشخصپذیری، برای توزیع میان 450 نفر از مردم شهر اصفهان استفاده شد. برخی از یافتههای پژوهش نشان میدهد هرچه میهنپرستی، الگوی مصرف و ارزیابی از کالاهای ایرانی بیشتر شود، ملیگرایی مصرفی مردم نیز بیشتر خواهد شد و هرچه نگرش به کالاهای خارجی، آگاهی از کیفیت محصولات، مصرف نمایشی و تشخصپذیری بیشتر شود، ملیگرایی مصرفی کمتر خواهد شد. براساس مدل برازششده، میهنپرستی با ضریب 361/0 بیشترین شدت تأثیر مثبت و نگرش به کالاهای خارجی با ضریب 223/0- بیشترین شدت تأثیر منفی را بر ملیگرایی مصرفی دارد. همچنین یافتههای دیگر این پژوهش نشان میدهد ملیگرایی مصرفی در میان دو جنس مرد و زن و نیز در میان طبقات اقتصادی مختلف مردم اصفهان تفاوت معناداری دارد، اما این متغیر در میان گروههای سنی، گروههای تحصیلی مختلف و متأهلها و مجردها تفاوت معناداری ندارد.