مدل‌ ساختاری تحول مثبت نوجوانی بر اساس انعطاف‌پذیری روان‌شناختی، ادراک شایستگی و باورهای هوشی با میانجی شفقت به خود در دانش‌آموزان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 گروه مشاوره و تربیت، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/jmpr.2026.69291.6830
چکیده

هدف این پژوهش مدل‌یابی تحول مثبت نوجوانی براساس انعطاف‌پذیری روان‌شناختی، ادراک شایستگی و باورهای هوشی با میانجی شفقت‌به‌خود بود. پژوهش حاضر از نوع همبستگی و با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه‌ی آماری تحقیق شامل تمامی دانش‌آموزان دختر (15 تا 18 ساله) مشغول به تحصیل در مقطع دوم متوسطه دبیرستان‌های شهرتهران در سال تحصیلی 1402-1401 بود. تعداد 286 نفر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند و به پرسشنامه‌های تحول مثبت نوجوانی گلدوف و همکاران (2014)، انعطاف‌پذیری روان‌شناختی بوند و همکاران (2011)، ادراک شایستگی زو و جی (2012)، نظریه‌ی ضمنی هوش عبدالفتاح و ییتس (2006) و شفقت‌به‌خود ریس و همکاران (2011) پاسخ دادند. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری، با کمک نرم افزار SPSS24 و Amos22 انجام شد. یافته‌‌ها حاکی از آن بود که مدل فرضی پژوهش و مدل‌های اندازه‌گیری هریک از متغیرهای مورد مطالعه از برازش مطلوبی برخوردار شدند. اثر مسیرهای مستقیم انعطاف‌پذیری روان‌شناختی بر تحول مثبت (0/317 = β)، ادراک شایستگی بر تحول مثبت (0/214= β)، باور هوش افزایشی بر تحول مثبت(0/467=β) و باور هوش ذاتی بر تحول مثبت نوجوانی(0/205= β) مثبت و معنادار بودند (0/05>p). همچنین، اثر غیرمستقیم انعطاف‌پذیری روان‌شناختی بر تحول مثبت نوجوانی با میانجی شفقت‌به‌خود، مثبت و معنادار بود. اثر غیرمستقیم ادراک شایستگی و باورهای هوشی بر تحول مثبت نوجوانی با میانجی شفقت‌به‌خود معنادار نشد. با توجه به شاخص‌های بدست آمده (χ2(df=70) =192/592, χ2/df=2/751 ،CFI=0/935 ،NFI=0/914 ،IFI=0/947 ،GFI=0/910 ،RMSEA=0/077) شاخص‌ها درحد قابل قبول بودند و مدل نهایی پژوهش از برازش مطلوب برخوردار شد. باتوجه به یافته‌های پژوهش و اهمیت نقش متغیرهای مورد مطالعه در تحول مثبت نوجوانان، آموزش و توسعه این متغیرها درجهت توانمندسازی و رشد مثبت نوجوانان پیشنهاد می‌شود.