رابطۀ امید به تحصیل و بهزیستی تحصیلی: نقش واسطهگری اشتیاق تحصیلی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران
2 گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران
3 گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران
4 گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران
doi
10.22034/jmpr.2025.68506.6757چکیده
هدف این پژوهش، بررسی رابطۀ امید به تحصیل و بهزیستی تحصیلی با نقش واسطهگری اشتیاق تحصیلی بود. روش پژوهش توصیفی-همبستگی از نوع مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری پژوهش، تمامی دانشآموزان متوسطۀ دوم شهر شیراز در سال تحصیلی 1404-1403 بودند که از بین آنها 516 دانشآموز (223 پسر و 293 دختر) با استفاده از روش نمونهگیری خوشهای تصادفی چندمرحلهای انتخاب شدند و به پرسشنامههای امید به تحصیل (AHQ) خرمایی و کمری (1396)، بهزیستی تحصیلی (AWBQ) تومینن- سوینی و همکاران (2012) و اشتیاق تحصیلی (AEQ) فردریکز و همکاران (2004) پاسخ دادند. برای تجزیه و تحلیل دادهها از روش تحلیل معادلات ساختاری با استفاده از نرمافزارهای SPSS-26 و AMOS-24 استفاده شد. یافتهها نشان دادند که مدل پژوهش با دادههای جمعآوری شده برازش مطلوبی دارد. امید به تحصیل دارای تاثیر مثبت و معنیدار بر اشتیاق تحصیلی و اشتیاق تحصیلی نیز دارای تاثیر مثبت و معنیدار بر بهزیستی تحصیلی بود. همچنین، بررسی مسیر غیرمستقیم متغیر برونزاد (امید به تحصیل) بر متغیر درونزاد نهایی (بهزیستی تحصیلی)، نشان داد که امید به تحصیل از طریق اشتیاق تحصیلی دارای تاثیر غیرمستقیم معنیدار بر بهزیستی تحصیلی بود. در مجموع، یافتههای پژوهش حاضر حاکی از آن است که امید به تحصیل از طریق تقویت اشتیاق تحصیلی، میتواند نقش موثری در ارتقای بهزیستی تحصیلی ایفا کند. این نتیجه بیانگر آن است که مؤلفههای انگیزشی درونی، همچون امید و اشتیاق، نهتنها با عملکرد تحصیلی بلکه با سلامت روانی دانشآموزان نیز پیوند دارند و باید در برنامهریزیهای آموزشی مورد توجه قرار گیرند.