نقش تاب‌آوری خانواده در رشد پس از ضربه: میانجی‌گری سریالی تاب‌آوری فردی و خودشفقت‌ورزی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2 گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

3 گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

doi
10.22034/jmpr.2025.67422.6693
چکیده

هدف این مطالعه تعیین نقش میانجیِ سریالی تاب‌­آوری فردی و خودشفقت­‌ورزی بین تاب‌­آوری خانواده و رشد پس از ضربه بود. این مطالعه، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل بیماران جسمانی شدید بستری شده در بیمارستان­‌های استان خراسان جنوبی در سال‌­های 1399 تا 1403 بود. تعداد 269 نفر به شیوه نمونه­‌گیری هدفمند انتخاب شدند و پرسشنامه‌­های تاب­‌آوری خانواده، تاب‌­آوری فردی، خودشفقت‌­ورزی و رشد پس از ضربه را تکمیل کردند. داده‌­ها با استفاده از روش تحلیل مسیر سریالی هایز تحلیل شد. نتایج نشان داد که مدل مفهومی پژوهش از برازش مطلوب برخوردار است (R=0/73 ،F(3,235)= 89/13 ،p<0/0001 ،R2=0/53). همچنین اثر مستقیم تاب­‌آوری خانواده (0/38=β)، تاب­‌آوری فردی (0/41=β) و خودشفقت‌­ورزی (0/26=β)  بر رشد پس از ضربه معنادار بود. بعلاوه، اثرات غیرمستقیم تاب‌آوری خانواده بر رشد پس از ضربه با میانجی­‌گری تاب‌آوری فردی و با میانجی­گ‌ری سریالی تاب‌آوری فردی و خودشفقت­‌ورزی معنادار بود. درحالی‌که، میانجی­‌گری خودشفقت­‌ورزی بین تاب‌آوری خانواده و رشد پس از ضربه معنادار نبود. تاب‌آوری خانواده به عنوان یک سیستم حمایتی عمل می‌کند که فرصت‌های رشد را افزایش می‌دهد. تاب‌آوری فردی و خودشفقت‌ورزی نیز به عنوان راهبردهای فردی به پردازش سالم‌تر تجارب آسیب‌­زا کمک می‌کنند. در واقع، این عوامل شرایط بهینه‌ای را برای رشد پس از ضربه فراهم می‌کنند.