زنان حاشیه‌نشین و جامعه‌پذیری خشونت در خانواده

نویسندگان

1 دانشگاه بوعلی سینا

2 دانشگاه بوعلی سینا

3 دانشگاه بوعلی سینا

doi
10.22067/jss.v16i1.62593
چکیده

براساس اطلاعات موجود، خانواده یکی از ناامن‌ترین واحدهای اجتماعی به‌ویژه برای زنان و کودکان است. در مناطق حاشیه‌ای شهرها، رنج زنان و کودکان به‌دلیل تحمل خشونت، بیشتر است. در وضعیتی که گسترش مناطق حاشیه‌ای در شهرهای بزرگ به چالش مهمی در مسیر توسعة پایدار شهری تبدیل شده است و توجه به اقشار آسیب‌پذیر در این نواحی بیش‌ازپیش ضرورت یافته است، آگاهی از نقش زنان حاشیه‌نشین نیز به‌عنوان قربانیان و به‌عنوان دست‌اندرکاران اصلی جامعه‌پذیری افراد خشن در جامعه، از اهمیت زیادی برخوردار است. این مطالعه با روش پیمایشی، در دو منطقة حاشیه‌ای شهر کرمانشاه به نام‌های جعفرآباد و دولت‌آباد انجام شده است. هدف از انجام مطالعة حاضر، بررسی نقش زنان درزمینة خشونت در خانواده است. جوانان 15 تا 29 سالة ساکن در این دو ناحیه جامعة آماری پژوهش را تشکیل داده‌اند که ازمیان آنان 384 نفر به روش تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب ‌شدند. براساس یافته‌های پژوهش، خشونت دربین جوانان حاشیه‌نشین به‌طور گسترده رواج دارد. پسران بیش از دختران کارهای خشونت آمیز انجام می ­دهند. بین میزان خشونت و تجربة خشونت در کودکی رابطه‌ای مثبت و قوی وجود دارد. بیشتر رفتارهای خشونت آمیز جوانان با اعضای خانواده به‌ویژه خواهران است. نتایج پژوهش مؤید آن است که خانواده در شرایط محرومیت و فشار ناشی از حاشیه‌نشینی، رابطه‌ای دوسویه با خشونت برقرار می‌کند: ازیک‌سو، مناسبات نابرابر قدرت در خانواده زمینه‌ساز پرورش افراد خشن است و ازسوی‌دیگر، غالب رفتارهای خشونت‌آمیز با اعضای خانواده است.