شعر و نقاشی در دوران قاجار؛ چالش سنّت و مدرنیته
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجفآباد
doi
چکیده
تحولات اجتماعی و سیاسی و فرهنگی ایران در دوران قاجار جامعة بهشدت سنتی ایران را در برابر امواج تمدن غربی قرار داد و در مجموع، شرایطی به وجود آورد که تا آن زمان برای جامعة ایران بیسابقه بود. پژوهش حاضر در پی پاسخگویی به این پرسش است که آیا شرایط ویژة اجتماعی و فرهنگی عهد قاجار تأثیری در شعر و نقاشی این دوران گذاشته است؟ و اگر پاسخ مثبت است، آیا تأثیر پدیدآمده در این دو حوزة هنری مشابه بوده است یا خیر؟ بدین منظور نخست با بررسی شرایط اجتماعی و فرهنگی عهد قاجار و پژوهش در شعر و نقاشی این دوران درمییابیم که، در هر دو حوزه جریانهای چهارگانة متناظری وجود داشته که دو جریان از آنها کاملاً جدید است. تمسک شاعران و نقاشان به شیوههای گوناگون بیان هنری چیزی نیست جز آزمونی برای برونرفت از بحران اجتماعی ـ فرهنگی دوران قاجار. نتیجهگیری مقاله آن است که شرایط اجتماعی مشترک تأثیری واحد در این دو هنر بر جای گذاشته؛ تأثیری که سرگذشت آنها را به گونهای دور از انتظار به یکدیگر شبیه ساخته است.
