فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از بهترین روش‌ها جهت تعیین مسیرهای نشت آب از سدها، به‌کارگیری تکنیک‌های ردیابی به‌ویژه مواد رنگی فلورسنت می‌باشد. در اولین آبگیری سد زمکان واقع در استان کرمانشاه، آثاری از نشت در خلیج موجود در شمال مخزن مشاهده شد و چشمه‌هایی در پایین‌دست سد ظاهر گردیده و چشمه‌های قبلی موجود در منطقه پر‌آب‌تر شدند. به‌منظور تشخیص مسیرهای نشت و فرار آب و همچنین شناخت نحوه حرکت و نوع رژیم جریان آب (افشان یا مجرایی) و میزان توسعه کارست، یک مرحله عملیات ردیابی در محل خلیج انجام شد. در این عملیات، از ماده رنگی فلورسنت اورانین استفاده گردید. ماده ردیاب در تعدادی از گمانه‎ها (گمانه‌های T1، T2، T3 و T5) و در چشمه‌های پایین‌دست سد (چشمه‌های نشت 1 تا 18 در جناح چپ و چشمه‌های 7 گانه جناح راست رودخانه) و چشمه نظری مشاهده شد. سرعت ردیاب بیانگر جریان مجرایی (توسعه‌نیافته) در این ناحیه بود. به‌منظور جلوگیری از نشت آب از خلیج جناح چپ دو گزینه پیشنهاد گردید. گزینه اول اجرای پرده آب‌بند در داخل یک گالری به طول حدود 300 متر از انتهای پرده موجود تا سازند کشکان که به‌عنوان سازند آب‌بند در تکیه‌گاه چپ عمل می نماید. گزینه دوم شامل اجرای روکار پرده آب‌بند در محل خلیج جناح راست که آثار نشت در آن مشاهده شده است.