تأثیر شیب بستر آبخوان آزاد بر تغییرات سطح آب‌ زیرزمینی در اثر بارش با مدل‌سازی عددی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد ژئوتکنیک، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.

2 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.

3 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.

4 دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.

doi
10.22034/hydro.2025.68209.1336
چکیده

مطالعه حاضر به بررسی تأثیر شیب بستر آبخوان آزاد بر تغییرات سطح آب زیرزمینی در اثر بارش می‌پردازد. بدین منظور طرح شماتیک از مسئله به همراه پارامترهای مربوطه در حالتی که جریان در جهت شیب بستر دارد در دو حالت با بارش و بدون بارش با استفاده از نرم‌افزار PMWIN MODFLOW مدل‌سازی شد. پس از صحت‌سنجی نتایج مدل‌سازی عددی، از طریق یک مطالعه پارامتری به بررسی تأثیر شیب بستر، شدت بارش و ضریب هدایت هیدرولیکی خاک‌ در حین بارش بر تغییرات سطح آب آبخوان آزاد پرداخته شد. نتایج نشان داد که تأثیر شیب بستر بر سطح آب زیرزمینی در بارش‌های شدیدتر مشهودتر است و با کاهش شدت بارش از تأثیر شیب بر تغییرات پروفیل سطح آب زیرزمینی کاسته می‌شود. تحلیل‌ ضرایب هدایت هیدرولیکی مختلف در حالت بارش در تمام شیب‌ها، مطابقت خوبی نسبت به یکدیگر داشت که بیانگر بی‌بعد بودن نسبت شدت بارش به ضریب هدایت هیدرولیکی (R/K) است. نتایج حاکی از آن است که پروفیل سطح آب در تمام شیب‌ها از یک معادله درجه سه تبعیت می‌کند. در پژوهش حاضر برای ضرایب این معادله روابطی‌ ارائه گردید که در نهایت می‌توان سطح آب زیرزمینی در اثر بارش را در حالتی که جریان در جهت شیب بستر قرار دارد، تعیین نمود.