مطالعۀ بسترهای اجتماعی ابتلا به اچ‌آی‌وی/ایدز با استفاده از استراتژی نظریۀ زمینه‌ای

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22067/jss.v15i2.59908
چکیده

امروزه شاهد تغییر وضعیت اچ‌آی‌وی/ایدز در ایران از شرایط پنهان به همه‌گیری متمرکز هستیم. به نظر می‌رسد رشد همه‌گیری اچ‌آی‌وی/ایدز تحت تأثیر تغییر شرایط اجتماعی در سال‌های اخیر در ایران باشد. لذا در این مقاله بر آن شدیم تا شناخت بیشتری از دلایل، زمینه‌ها و فرآیندهای اجتماعی مؤثر بر بروز رفتار پرخطر دارای پتانسیل انتقال اچ‌آی‌وی/ایدز به‌دست آوریم. از این رو با استفاده از تکنیک مصاحبۀ عمیق و آزاد در چارچوب روش نظریۀ زمینه‌ای و با استفاده از نمونه‌گیری نظری از 19 بیمار مبتلا به اچ‌آی‌وی/ایدز داده‌های لازم گردآوری و تنظیم شد. پس از تحلیل یافته‌های پژوهش، مقوله‌های: «تکوین نا به هنجار شخصیت در دوران نوجوانی» به‌عنوان شرایط زمینه‌ای، «بی‌سازمانی خانوادگی» به‌عنوان شرایط علی، «سطح پایین سواد سلامتی» به‌عنوان شرایط مداخله گر، «تعاملات جبری سوق‌دهندۀ فرد به رفتارهای مستعد ابتلا»، «سبک زندگی مستعد ابتلا» و «شرایط محیطی و تعاملات مستعد رفتار هنجارشکنانه در بزرگ‌سالی» به‌عنوان تعاملات، «ابتلای منفعلانه»، «ابتلای با درجۀ آزادی کم» و «ابتلای آزادانه» به‌عنوان پیامدها تعیین شدند. سرانجام مفهوم «اچ‌آی‌وی/ایدز بیماری برخاسته از بی‌سازمانی اجتماعی توأم با سهل‌انگاری‌های بهداشتی» به‌عنوان مقولۀ هسته برگزیده شد.