تاثیر میکوریزا و آزوسپرلیوم بر خصوصیات زراعی و اسانس گیاه رازیانه در شرایط تنش خشکی در دو منطقه استان فارس
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه زراعت، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران
2 استادیار گروه زراعت، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران
3 دانشیار گروه تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس
4 استادیار گروه زراعت، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران
doi
10.22077/escs.2023.5268.2130چکیده
بهمنظور بررسی تأثیر میکوریزا (Glomus mosseae) و باکتری محرک رشد (Azospirillum) در شرایط تنش خشکی بر خصوصیات زراعی و بیوشیمیایی گیاه رازیانه تحقیقی در سال زراعی 1399-1398 در دو منطقه کودیان و زرقان از توابع شیراز در استان فارس انجام گرفت. آزمایش بهصورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. عامل اصلی تنش خشکی در سه سطح 30 (شاهد)، 60 و 90 درصد ظرفیت زراعی و فاکتور فرعی میکوریزا Glomus mosseae در دو سطح عدم تلقیح و تلقیح با قارچ و فاکتور فرعی دیگر شامل باکتری محرک رشد Azospirillum در دو سطح عدم تلقیح و تلقیح بذر با باکتری بود. نتایج بهدستآمده نشان داد تلقیح بذر با میکوریزا Glomus mosseae و باکتری محرک رشد Azospirillum توانست در هر دو منطقه تأثیر معنیداری بر عملکرد دانه، عملکرد زیستی، عملکرد اسانس، میزان اسانس، ارتفاع بوته، تعداد چتر در بوته و وزن هزار دانه داشت و اثرات تنش خشکی را بهبود بخشید. بیشترین میزان عملکرد در هر دو مکان متعلق به تیمار 30% ظرفیت مزرعه در تلقیح با قارچ و باکتری محرک رشد بود. تیمار تلفیقی میکوریزا و باکتری محرک رشد در شرایط تنش خشکی نیز باعث افزایش عملکرد دانه در دو منطقه زرقان و کودیان به ترتیب 32.4% و 31.8% گردید. بر اساس یافتههای تحقیق، تیمار تلفیقی میکوریزا و باکتری محرک رشد در شرایط بدون تنش و شرایط تنش ملایم برای نقاطی مشابه با شرایط آب و هوایی منطقه موردمطالعه میتواند موردتوجه قرار گیرد.