تحلیل لوازم و پیامدهای دیدگاه سلفیه در معناشناسی صفات خبری
نویسندگان
1 استاد گروه تاریخ اهل بیت، جامعۀ المصطفی العالمیه، قم، ایران.
2 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه پیام نور، همدان، ایران
doi
چکیده
از سدههای نخست قمری، در جهان اسلام، دیدگاههای مختلفی درباره تفسیر برخی از آیات و روایات نبوی پدید آمد که بعدها صفات مذکور در آنها به صفات خبری شهرت یافتند. صفاتی که در متون دینی به خدا انتساب یافتهاند، اما از نظر عقلی انتساب آنها به معنای ظاهری به او محال مینماید. چگونگی انتساب این صفات به خدا دیدگاههای تشبیهگرایی، تأویلگرایی و تفویضگرایی را پدید آورده است. سلفیان در تحلیل این صفات از دیدگاه تفویضگرایی، به معنای اثبات بلا تأویل، پیروی میکنند. آنان صفات خبری را به معنای ظاهری و حقیقی به خدا نسبت میدهند، اما خود را از فهم کیفیت آنها ناتوان میدانند. تعطیلگرایی، انکار اعجاز زبانی قرآن و امکان نداشتن شناخت خدا لازمه دیدگاه سلفیان در معناشناسی صفات خبری است. این مقاله با رویکرد تحلیلی- انتقادی، دیدگاه سلفیه در معناشناسی صفات خبری را بررسی کرده است. دیدگاه آنان بر خلاف مفاد و حتی ظاهر آیاتی است که در آنها به تدبر و تعقل امر شده است. انکار اعجاز زبانی قرآن نیز بر خلاف فصاحت و بلاغت آن است.