مفهوم روایت و تخیّل در اندیشه سیاسی؛ خوانش روایی تنبیه الامّه و تنزیه الملّه
نویسندگان
1 استاد علوم سیاسی،دانشگاه شهید بهشتی
2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشگاه شهیدبهشتی
doi
10.29252/piaj.2022.226171.1211چکیده
پژوهش پیشرو با بهرهگیری از امکانات نظریِ مفهوم روایت و تخیّل به خوانش روایی بخش نخست رساله تنبیه الامّه و تنزیه الملّه، اثر مشهور محقق نائینی (1240-1315ش) میپردازد. نقطه آغاز این تحقیق، پیوند ناگسستنی میان تاریخ -بهمثابه پیرنگی پویا از رویدادها و مفاهیم و نه مرور گاهشناسانه رویدادهای تاریخی- و اندیشه سیاسی است. در این راستا، به نقش عنصر تخیّل در همسانسازی اسنادی/پیرنگ میان رویدادها و مفاهیم از یکسو و میان مفاهیم فلسفی و شرعی از سوی دیگر پرداخته میشود. پرسش اصلی این پژوهش دائر بر چگونگی نسبت میان قوه تخیّل/تصور و قوه منطقی/استدلالی در متن رساله مذکور است. متناسب با این پرسش، فرضیه اصلی این پژوهش بر تقدّم قوه تخیّل بر قوه عقلانی در سایه مفاهیمی چون تخیّل مولّد، پیرنگ، محاکات و استعاره در اندیشه پل ریکور و مفهوم تصور اجتماعی در اندیشه چارلز تیلور تأکید دارد. این مهم با کالبدشکافی مفاهیمی که محقق نائینی در مطلع رسالهاش بهکار برده است، قابل کشف و رهگیری است. کلیدواژگان:روایت، تخیّل، پیرنگ، شریعت، حکمت عملی.
