ژئوپلیتیک سایبری در گذرگاه قدرت: تحلیل هژمونی سایبری ایالات‌متحده آمریکا در تقابل با چین

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری امنیت ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد مطالعات منطقه‌ای (آمریکای شمالی)، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 استادیار روابط بین‌الملل، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

doi
10.22034/fr.2024.453168.1517
چکیده

ایالات‌متحده آمریکا برای مدت طولانی،نزدیک به دو دهه به‌عنوان اصلی‌ترین بازیگر در شکل‌دهی به هنجارهای حقوق بین‌الملل سایبری و چارچوب‌های حکمرانی جهانی بر فضای سایبر اقدام به کنشگری نموده است؛اما در سال‌های اخیر چین در مقام یکی از بازیگران کلیدی حوزه سایبری و فناوری،تغییرات چشم‌گیری در چشم‌انداز بین‌المللی به وجود آورده و در نتیجه،به نظر می‌رسد قدرت اثرگذاری آمریکا در این زمینه به چالش کشیده شده و گفتمان آمریکایی در حوزه حکمرانی بر فضای سایبری رو به افول گذاشته است.سوال اصلی پژوهش حاضر بررسی این موضوع است که کاهش قدرت کنشگری فعال ایالات متحده در نظام حقوق بین‌الملل،در تقابل با افزایش قدرت روزافزون چین، چه پیامدهایی برای ژئوپلیتیک سایبری جهانی و تغییر شیوه حکمرانی بر اینترنت خواهد داشت؟ در این راستا، تلاش داریم تا عواملی که در کاهش قدرت سایبری آمریکا، از جمله افت اعتماد و اعتبار، تغییرات سیاست‌ها و چالش‌های شکل‌گیری و اجرای هنجارها نقش دارند را بررسی کنیم. به همین منظور، از رویکرد توصیفی-تحلیلی برای بررسی افزایش قدرت چین در حقوق بین‌الملل سایبری با استفاده از تحلیل جامع توانمندی‌های سایبری رو به رشد این کشور، قاطعیت دیپلماتیک و رویکردهای جایگزین برای حکمرانی سایبری استفاده می‌شود. نتایج نشان می‌دهد که گسترش قابلیت‌های سایبری چین، از جمله جاسوسی سایبری، عملیات تهاجمی و پیشرفت‌های تکنولوژیک، این کشور را به یک رقیب سرسخت برای آمریکا تبدیل کرده است.قاطعیت دیپلماتیک نیز چین را قادر به کنشگری فعالانه در شکل‌دهی چارچوب‌های حکمرانی سایبری جهانی و دفاع از هنجارهای جایگزین مورد تأیید حزب کمونیست ساخته و با ایجاد هنجارهای جدید توانسته است تا اقدام به ارائه رویکرد استقلال ملی در چشم‌انداز حکمرانی سایبری بین‌المللی ‌نماید.