پیش بینی آبدهی چشمه های کارستی در مواقع خشکسالی با هندسه فرکتالی (مطالعه موردی استان کرمانشاه)

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد آبشناسی، دانشگاه علوم تحقیقات تهران، تهران، ایران.

2 استاد، گروه زمین شناسی، دانشگاه خوارزمی کرج، کرج ، ایران.

3 استاد، گروه زمین شناسی، دانشگاه علوم تحقیقات تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/hydro.2024.56741.1291
چکیده

استان کرمانشاه با مساحتی در حدود 24953 کیلومتر مربع در میانه ضلع غربی کشور واقع شده است که قسمت عمده آن در داخل زون‌های زاگرس رورانده و چین‌خورده قراردارد و اغلب ارتفاعات آن، از سازندهای سخت (کربناته) تشکیل شده است. پهنه‌های کارستی استان کرمانشاه نقش مهمی در تأمین و تغذیه آبخوان‌ها دارند. روش نوین برای مطالعه چشمه‌های کارستی هندسه فرکتالی است. مشخصه اصلی فرکتال‌ها ابعاد فرکتالی است که می‌توانند اعدا دغیرصحیح را به خود اختصاص دهند. در آنالیزهای فرکتالی مهم‌ترین کاری که انجام می‌شود، تعیین موضوع تحلیل شده است. در این تحقیق سعی شده است 59 چشمه از چشمه‌های کارستی استان انتخاب و وضعیت زمین‌شناسی، تکتونیک، وضعیت بارش، میزان هماهنگی آبدهی با تغییرات بارش، رفتار هیدرولیکی چشمه‌ها، گنجایش مخزن و زمان خشکسالی چشمه‌ها و در نهایت پیش بینی وضعیت کلی چشمه‌های کارستی و عکس‌العمل آن‌ها نسبت به تغییرات بارش به‌وسیله هندسه فرکتال بررسی گردد.  نتایج این تحقیق پیش‌بینی دوره‌های خشکی چشمه‌های کارستی استان  با هندسه فرکتال، تعیین نوع سیستم چشمه‌های کارستی استان، شدت دوره خشک یا آبدار چشمه‌ها و مقایسه مناطق مختلف استان از نظر پیشرفتگی کارست و تاثیر آن بر روی چشمه‌های کارستی استان می‌باشد.