اثربخشی آموزش مهارت‌های هوش اخلاقی بر اشتیاق، فرسودگی و خودتنظیمی تحصیلی در دانش‌آموزان اهمال‌کار

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

2 گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

3 گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

doi
10.22034/jmpr.2023.46934.4456
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی آموزش مهارت‌های هوش اخلاقی بر اشتیاق، فرسودگی و خودتنظیمی تحصیلی دانش آموزان اهمال‌کار است. روش پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون – پس‌آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری کلیه دانش‌آموزان پسر پایه سوم متوسطه در سال تحصیلی 1399- 1398 شهرستان شبستر بودند. تعداد 30 نفر دانش‌آموز اهمال‌کار با روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و به طور تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایشی 8 جلسه، مهارت‌های هوش اخلاقی را دریافت کردند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌های اشتیاق تحصیلی (فردریگز، بلومنفیلد و پاریس، 2004)، فرسودگی تحصیلی (برسو، 1997) و خودتنظیمی تحصیلی (بوفارد، وزیو و لاروشه، 1995) بود. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل کوواریانس با نرم‌افزار SPSS-22 استفاده شد. ضریب اعتبار بدست آمده برای پرسشنامه اشتیاق تحصیلی 0/73 و برای پرسشنامه فرسودگی تحصیلی 0/78 و برای پرسشنامه خود تنظیمی تحصیلی 0/75 محاسبه شد. نتایج نشان داد که آموزش مهارت‌های هوش اخلاقی بر کاهش فرسودگی تحصیلی  با اندازه اثر 0/24 (0/05>p) ، بر افزایش اشتیاق تحصیلی با اندازۀ اثر 0/17 (0/05>p) و برخودتنظیمی تحصیلی دانش‌آموزان با اندازه اثر 0/19 (0/05>p) اثر بخش بود. فرسودگی، اشتیاق و خودتنظیمی تحصیلی دانش‌آموزان با بکارگیری مداخلات آموزشی به‌ویژه توانمندسازی مهارت‌های اخلاقی قابل تغییر بوده و این مداخلات در عرصه‌های تحصیلی می‌تواند زمینه‌ساز بهزیستی روانشناختی دانش‌آموزان باشد.