بررسی امکان کاهش اثرات کم‌آبیاری گیاه دارویی اسطوخودوس (.Lavandula officinalis L) با استفاده از کودهای زیستی و فسفره از طریق تغییرات برخی ویژگی‌های مورفولوژیکی و بیوشیمیایی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زراعت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز

2 عضو هیئت‌علمی، گروه زراعت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز

3 عضو هیئت‌علمی، گروه زراعت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز

4 عضو هیئت‌علمی، گروه زراعت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز

5 عضو هیئت‌علمی، گروه زراعت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز

doi
10.22077/escs.2023.5327.2140
چکیده

به‌منظور بررسی اثر کودهای زیستی و فسفر بر کاهش اثرات کم‌آبیاری در گیاه دارویی اسطوخدوس، آزمایشی به‌صورت کرت­های دو بار خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی تبریز در سال زراعی 98-97 اجرا شد. عوامل آزمایشی شامل سطوح آبیاری (آبیاری پس از 60، 90 و 120 میلی­متر از تشت تبخیر کلاس A) به­ عنوان عامل اصلی و تلقیح با کود زیستی در چهار سطح (تلقیح با تیوباسیلوس، پسودوموناس و تیوباسیلوس+پسودوموناس و عدم تلقیح به‌عنوان شاهد) به‌عنوان عامل فرعی و سطوح فسفر در دو سطح (0 و 50 کیلوگرم در هکتار) به‌عنوان عامل فرعی فرعی بودند. نتایج نشان داد که اثرات برهمکنش بین سطوح آبیاری، فسفر و کود زیستی بر وزن خشک گل، نشت غشای سلولی، قندهای محلول، محتوای پرولین، آنزیم­های کاتالاز، پراکسیداز، سوپراکسیددیسموتاز و مالون ­دی‌آلدئید معنی ­دار اما بر نشت غشای سلولی، وزن خشک برگ و محتوای نسبی آب برگ معنی ­دار نبود. نتایج نشان داد که در کلیه سطوح آبیاری، مصرف فسفر و تلقیح با کودهای زیستی موجب افزایش وزن خشک گل نسبت به شاهد شد. بیشترین وزن خشک گل (833.3 گرم در هکتار)، محتوای پرولین (4.828 میلی­گرم بر گرم وزن تر)، قندهای محلول (1.936 میلی­گرم بر گرم وزن تر)، فعالیت آنزیم­های کاتالاز (0.1147 تغییرات جذب در میکروگرم پروتئین بر دقیقه)، پراکسیداز (0.1193 تغییرات جذب در میکروگرم پروتئین بر دقیقه، سوپراکسیددیسموتاز (0.6173 تغییرات جذب در میکروگرم پروتئین بر دقیقه) و مالون­دی‌آلدئید (5.343 میکرومول بر گرم وزن تر) در آبیاری بعد از 60 میلی­متر تبخیر از تشت، 50 کیلوگرم فسفر در هکتار و کاربرد تیوباسیلوس+پسودوموناس حاصل گردید. باکتری­های محرک رشد به همراه کاربرد فسفر می­تواند اثر مثبتی بر کاهش اثرات منفی تنش آبی داشته باشد و موجب افزایش عملکرد گل در گیاه اسطوخودوس شود.