مقایسه اثربخشی آموزش تاب‌آوری و راهبردهای یادگیری خودتنظیمی بر تأخیر در رضامندی و فرسودگی تحصیلی دانش‌آموزان

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران.

doi
10.22084/j.psychogy.2023.27102.2539
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش تاب‌آوری و راهبردهای یادگیری خودتنظیمی بر تأخیر در رضامندی تحصیلی و فرسودگی تحصیلی دانش‌آموزان انجام گرفت.  روش: روش پژوهش، آزمایشی و از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعة آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پسر پایۀ یازدهم شهر بهبهان در سال تحصیلی 1401-1400 بودند. از جامعه فوق ۷۵ نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و سپس به‌طور تصادفی در سه گروه ۲۵ نفری (۲ گروه آزمایشی و یک گروه گواه) جایگزین شدند. آزمودنی‌های گروه‌های آزمایشی، برنامــه‌های آموزش تاب‌آوری گیلهام و همکاران (1990) و آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی پنتریچ (1999) را طی 12 جلسۀ 60 دقیقه‌ای دریافت کردند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامۀ تأخیر در رضامندی تحصیلی بیمبنتی و کارابنیک (1998) و سیاهه فرسودگی تحصیلی برسو و همکاران (2007) بود. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل کوواریانس چندمتغیری استفاده شد.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که آموزش تاب‌آوری در مقایسه با آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی به‌طور معنی‌داری تأثیر بیشتری بر تأخیر در رضامندی تحصیلی دانش‌آموزان داشت (0.001=p)، درحالی‌که میان این دو روش آموزشی از لحاظ تأثیر بر فرسودگی تحصیلی دانش‌آموزان، تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج مطالعه حاضر، می‌توان گفت که هر دو روش آموزش تاب‌آوری و آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی می‌توانند موجب کاهش فرسودگی تحصیلی دانش‌آموزان شوند. اگرچه، در جهت افزایش توانایی تأخیر در رضامندی تحصیلی روش آموزش تاب‌آوری بهتر عمل کرده و بیش از روش آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی می‌تواند باعث افزایش توانایی تأخیر در رضامندی تحصیلی دانش‌آموزان شود.