ارزیابی کیفی آب‌های سطحی با استفاده از شاخص‌‌های (NSFWQI) و (IRWQIsc) در رودخانه‌‌ کشکان لرستان

نویسندگان

1 کارشناسی‌ارشد زیست‌محیطی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، لرستان، ایران.

2 استادیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، لرستان، ایران.

3 دکتری هیدروژئولوژی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، لرستان، ایران.

doi
10.22034/hydro.2025.63754.1320
چکیده

رودخانه­ها در صورت رها شدن پساب‌های شهری، صنعتی و زه‌آب‌های کشاورزی از جمله آسیب‌پذیرترین منابع آبی می‌توانند باشند. یکی از روش­های بررسی کیفیت آب­های سطحی، استفاده از شاخص­های کیفی و آلودگی، به­صورت یک عدد منفرد و بدون بعد است و هر عدد تفسیر مشخصه­هایی از کیفیت آب می­باشد. حوضه آبریز رودخانه کشکان در استان لرستان، سرچشمه اصلی رودخانه کرخه است. در این تحقیق برای بررسی آلودگی رودخانه کشکان از نظر کیفی در سه نوبت (فصول تر و فصل خشک) نمونه­برداری انجام گرفت. پارامترهای فیزیکی شامل کلی‌فرم مدفوعی (توتال و فکال) و شیمیایی شامل (EC، BOD، COD، PO4، NO3، P،pH و NTU) در آزمایشگاه مورد آزمایش قرار گرفتند. نتایج توسط شاخص­های NSFWQI، IRWQI و روش­های آماری بررسی شدند. نتایج شاخص NSF نشان داد در سه دوره نمونه­برداری غالب ایستگاه­ها در رده متوسط (با عدد بین 70-50) قرار دارد. همچنین نتایج شاخص IRWQI  نشانگر این است که ایستگاه­های نمونه­برداری در بازه نسبتاً خوب تا نسبتاً بد (با عدد بین 30 تا 70) قرار گرفته و اغلب در وضعیت خوب و متوسط قرار دارند. نتایج بیانگر این است که آب رودخانه کشکان برای کشاورزی مناسب بوده و در برخی ایستگاه­ها از نظر میزان فسفات در شرایط نامناسب قرار دارد. فاکتورهای تعیین شده توسط تحلیل عاملی نشان­دهنده وجود آلودگی با منشأ زمین­زاد و انسان­زاد در منطقه بوده که لازم است تدابیر کافی به­منظور کنترل بهتر کیفیت آب رودخانه صورت پذیرد.