ارزیابی کیفی آبهای سطحی با استفاده از شاخصهای (NSFWQI) و (IRWQIsc) در رودخانه کشکان لرستان
نویسندگان
1 کارشناسیارشد زیستمحیطی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، لرستان، ایران.
2 استادیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه دانشگاه لرستان، خرمآباد، لرستان، ایران.
3 دکتری هیدروژئولوژی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، لرستان، ایران.
doi
10.22034/hydro.2025.63754.1320چکیده
رودخانهها در صورت رها شدن پسابهای شهری، صنعتی و زهآبهای کشاورزی از جمله آسیبپذیرترین منابع آبی میتوانند باشند. یکی از روشهای بررسی کیفیت آبهای سطحی، استفاده از شاخصهای کیفی و آلودگی، بهصورت یک عدد منفرد و بدون بعد است و هر عدد تفسیر مشخصههایی از کیفیت آب میباشد. حوضه آبریز رودخانه کشکان در استان لرستان، سرچشمه اصلی رودخانه کرخه است. در این تحقیق برای بررسی آلودگی رودخانه کشکان از نظر کیفی در سه نوبت (فصول تر و فصل خشک) نمونهبرداری انجام گرفت. پارامترهای فیزیکی شامل کلیفرم مدفوعی (توتال و فکال) و شیمیایی شامل (EC، BOD، COD، PO4، NO3، P،pH و NTU) در آزمایشگاه مورد آزمایش قرار گرفتند. نتایج توسط شاخصهای NSFWQI، IRWQI و روشهای آماری بررسی شدند. نتایج شاخص NSF نشان داد در سه دوره نمونهبرداری غالب ایستگاهها در رده متوسط (با عدد بین 70-50) قرار دارد. همچنین نتایج شاخص IRWQI نشانگر این است که ایستگاههای نمونهبرداری در بازه نسبتاً خوب تا نسبتاً بد (با عدد بین 30 تا 70) قرار گرفته و اغلب در وضعیت خوب و متوسط قرار دارند. نتایج بیانگر این است که آب رودخانه کشکان برای کشاورزی مناسب بوده و در برخی ایستگاهها از نظر میزان فسفات در شرایط نامناسب قرار دارد. فاکتورهای تعیین شده توسط تحلیل عاملی نشاندهنده وجود آلودگی با منشأ زمینزاد و انسانزاد در منطقه بوده که لازم است تدابیر کافی بهمنظور کنترل بهتر کیفیت آب رودخانه صورت پذیرد.