موقعیت راهبردی سوریه در کنترل تهدیدات امنیتی علیه جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه مدیریت راهبردی دفاعی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

doi
10.22034/fr.2023.406223.1410
چکیده

تحولات خـاورمیانه و تـسری مـوج خیزشهای مردمی در مـنطقه، آن هـم به سرعت موجب تـصمیم‏هـای متفاوت بازیگران در سیاست خارجی شان شده است. ظرفیت های ژئوپولیتیکی ایران، امنیت‏ملی آن را به شدت تحت تاثیر محیط منطقه‏ای خاورمیانه قرارداده است. پس از انقلاب اسلامی، شکل‏گیری ائتلافی از کشورهای سنی نشین حاشیه‏ی خلیج فارس به زعامت عربستان، ناچارا ایران را وادار به تقابل جویی در چارچوب محور مقاومت نمود. با تسری تحولات اخیر به یمن و بحرین و شکل گیری بحران در عراق و سوریه چه فرصت ها و تهدیدهای امنیتی برای ایران ایجاد شده و از سوی دیگر راهـبردهای امنیتی منطقه چه تغییری نموده است که حفظ محور مقاومت، جزء اصلی دکترین امنیتی ایران تبدیل شده است. از این رو شاهدیم که وابستگی متقابل امنیتی میان ایران و محور مقاومت، الگوی دوستی و دشمنی در مـنطقه نـسبت به ایران، مجاورت و همچنین عوامل فرهنگی، مذهبی در سیاست خارجی امنیتی ایران بسیار حایز اهمیت است و امنیت ایران را به ثبات امنیتی در محور مقاومت گره زده است. از همین روست که سرنگونی دولت بشار اسد و دولت شیعی عـراق مـوجب تضعیف محور مقاومت و گفتمان شیعه، انزوای جمهوری اسلامی ایران، از دست رفتن جبهه‏ی سوریه و عدم دسترسی ایران به حزب الله و حماس، برتری یافتن عربستان و دولت های مـعاند ایران در مـنطقه و نهایتا کاهش ضریب امنیتی ایران مـی‏شود و البته روی کار آمدن یک دولت شیعی در بحرین و یمن موجب افزایش عمق استراتژیک ایران در منطقه، تقویت گفتمان شیعی در منطقه و افزایش قدرت مجموعه امنیتی محور مقاومت شده و ضـریب امـنیتی ایران را بشدت افزایش می‏دهـد.