ارزیابی پتانسیل فرونشست زمین در آبخوان هومند -آبسرد با استفاده از روشهای سنجش از دور و ارتباط آن با برداشت آبهای زیرزمینی
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده زمین شناسی، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد آب زمین شناسی، دانشکده زمین شناسی، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22034/hydro.2024.60463.1312چکیده
در این تحقیق فرونشست دشت هومند-آبسرد و عوامل مؤثر بر آن بررسی شده است. برای اندازهگیری میزان فرونشست دشت هومند-آبسرد از تصاویر راداری ماهواره سنتینل 1 در بازه زمانی 2014-2019 استفاده گردید. جهت تفسیر و پردازش تصاویر ماهوارهای از تکنیک DinSAR در پکیج LiCSBAS که یک پکیج پردازش تصاویر و قابل اجرا در نرم افزار پایتون میباشد، استفاده گردید. نرخ فرونشست بدست آمده برای آبخوان مورد نظر از حداقل صفر تا 11 میلیمتر در سال متغیر میباشد. در ادامه جهت بررسی عوامل مؤثر بر فرونشست و تعیین پتانسیل فرونشست آبخوان اقدام به ساخت لایههای اطلاعاتی در نرم افزار GIS گردید. با بررسیهای کارشناسی و اطلاعات جمع آوری شده، تعداد 9 لایه اطلاعاتی از عوامل مؤثر بر فرونشست شامل میزان برداشت آب از آبخوان، افت تجمعی سطح آب زیرزمینی، تخلخل، ضریب فشردگی آبخوان، ضخامت آبخوان، فاصله از رودخانه، ضخامت منطقه وادوز، کاربری اراضی و تغییرات تنش مؤثر در محیط GIS به صورت رستر تهیه و وزن دهی گردیدند. سپس تلفیق لایهها با وزنهای تعیین شده به روش همپوشانی وزنی انجام شد و شاخص پتانسیل فرونشست به صورت یک نقشه تهیه گردید. جهت صحت سنجی نقشه به دست آمده، میزان فرونشست اندازهگیری شده به روش DinSAR و پتانسیل فرونشست در محل پیزومترها مقایسه گردید و همبستگی بالایی R= 0.91)) بین دو نقشه به دست آمد. همچنین نتایج نشان داد که بیشترین میزان فرونشست در بخشهای مرکزی که بیشترین برداشت و افت آب زیرزمینی را دارد و کمترین میزان فرونشست هم در بخشهای شمالی دشت اتفاق افتاده است.