بررسی تأثیر متغیرهای ارتفاع و خصوصیات خاک بر تنوع گیاهی در برخی از رویشگاه های مرتعی استان یزد
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد
3 کارشناس ارشد مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد
4 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد
doi
10.22092/wmej.2014.106892چکیده
هدف از این تحقیق، شناخت اثر متغیرهای محیطی ارتفاع و خاک بر تنوع گیاهی برخی از رویشگاههای مهم مرتعی استان یزد بود. در این راستا 15 رویشگاه مرتعی با شرایط مطلوب بومشناختی، در نقاط مختلف استان انتخاب شدند. در تودۀ گیاهی معرّف هر رویشگاه، اقدام به نمونهبرداری از پوشش گیاهی شد. برای اندازهگیری ویژگیهای پوشش گیاهی، سطح بهینه پلات نمونهبرداری به روش سطح حداقل و تعداد پلات مورد نیاز نیز بعد از نمونه برداری اولیه و با توجه به تغییرات پوشش گیاهی به روش آماری تعیین شد. پس از ثبت ارتفاع از سطح دریا در محل هر رویشگاه، بسته به عمق ریشهدوانی گیاهان، یک نمونه خاک ترکیبی جمعآوری شد. متغیرهای خاکی اندازهگیری شده شامل: درصد سنگریزه، رس، سیلت و ماسه، درصد اشباع، آهک، گچ، اسیدیته، هدایت الکتریکی، سدیم، کلسیم، منیزیم، کلر، بیکربنات و نسبت جذب سدیم بودند. مطالعه تنوع گیاهی هر رویشگاه بر مبنای دادههای وفور، حضور و عدم حضور گونهها و با استفاده از پنج شاخص غنای گونهای، تنوع شانون- وینر، تنوع و غلبه سیمپسون و یکنواختی پایلو انجام شد. بررسی روابط بین متغیرهای محیطی و شاخصهای تنوع زیستی با استفاده از تجزیه چند متغیره RDA نشان داد که از بین متغیرهای محیطی، ارتفاع از سطح دریا، میزان ماده آلی، شوری و بافت خاک بیشترین تأثیرات معنیدار را بر تغییرات تنوع گیاهی رویشگاهها دارند.