ارزیابی عملکرد و شاخص‌های تحمل به خشکی در کشت خالص و مخلوط غلات مختلف تحت تنش‌آبی و آبیاری نرمال

نویسندگان

1 استادیار بخش اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز.

2 دانشیار بخش اگرواکولوژی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز

3 دانشجوی کارشناسی ارشد بخش اگرواکولوژی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز

4 دانشجوی سابق مقطع کارشناسی ارشد، گروه کشاورزی آگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز و دانشجوی فعلی دکتری کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران

doi
10.22077/escs.2023.4932.2089
چکیده

به‌منظور ارزیابی شاخص‌های مقاومت به خشکی و عملکرد کشت مخلوط غلات مختلف تحت شرایط تنش‌آبی در شرایط اکولوژیکی گرم و خشک، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در سال زراعی 97-96 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب – دانشگاه شیراز انجام شد. در این آزمایش فاکتور اول رژیم آبیاری در دو سطح آبیاری نرمال و تنش‌آبی و فاکتور دوم ژنوتیپ‌های (لاین جو پابلند EB-95-97 ، لاین جو پاکوتاه EB-95-97لاین گندم نان پاکوتاهS-92-19 ، رقم گندم نان پابلند خلیل و یک رقم تریتیکاله جوانیلو) بودند که به صورت سری جایگزینی کشت مخلوط ردیفی دوتایی و خالص کشت شدند. شاخص های کمی تحمل به خشکی شامل: شاخص حساسیت به تنش (SSI)، شاخص تحمل تنش (STI)، شاخص تحمل (TOL)، شاخص میانگین هندسی بهره وری (GMP)، شاخص بهره‌وری متوسط (MP)، شاخص عملکرد (YI) در شرایط تنش‌آبی و آبیاری‌نرمال محاسبه شد. نتایج این آزمایش نشان داد که بیشترین عملکرد دانه در کشت مخلوط گندم پابلند – تریتیکاله با عملکرد 9472 کیلوگرم در هکتار در شرایط آبیاری نرمال و کمترین عملکرد دانه در کشت خالص جو پاکوتاه در شرایط تنش‌آبی با میانگین 3934 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. سیستم کشت مخلوط گندم پابلند- تریتیکاله تحت شرایط آبیاری نرمال نسبت به سیستم کشت خالص گندم پابلند 16 درصد افزایش عملکرد نشان داد. بطور کلی سیستم کشت مخلوط جو پاکوتاه+ جو پابلند با بیشترین مقدار 0.734 SIIG از نظر تنش خشکی مقاوم‌ترین سیستم کشت مخلوط بود.