فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

منابع آب زیرزمینی ایران به­دلیل برداشت بیش از حد و خشکسالی­های متوالی سالیان اخیر و حفر چاه‌های غیر­مجاز و نبود ساز و­ کار نظارتی قوی از شرایط مناسبی برخوردار نیست و در برخی مناطق از جمله دشت قزوین با بحران روبرو می‌باشد. یکی از مهم‌ترین عوامل برهم‌زننده تعادل آبخوان‌ها، برداشت مازاد بر میزان مجاز توسط چاه‌های مجاز می‌باشد. کنتور تنها ابزار مناسب برای پایش و کنترل برداشت آب از چاه‌ها است. با توجه به اینکه روش‌ها و راهکارهای مختلفی برای نصب کنتور وجود دارد در این مقاله سعی شده با استفاده از مدل عامل‌بنیان (ABM) بهترین سناریو برای نصب کنتور هوشمند بر روی چاه‌های آب تعیین شود. سناریوهای تعریف شده شامل خرید و نصب رایگان کنتور هوشمند حجمی با اعتبارات دولتی برای کلیه بهره‌برداران، خرید و نصب کنتور هوشمند حجمی با ارائه تسهیلات و خرید و نصب کنتور هوشمند حجمی به صورت نقدی توسط بهره‌بردار می‌باشد. با توجه به اینکه انواع مختلف چاه‌ها از نظر نوع کشت تحت شرب (پربازده و کم بازده بودن)، وضعیت مالکیت (تک مالکی یا چندمالکی) و نوع کنتور  ولتمن (WI)، الکترومغناطیس (Em) و آلتراسونیک (As) در این پژوهش مورد بررسی قرارگرفته تعداد سناریوها که از تلفیق آن‌ها  بوجود خواهد آمد بسیار بیشتر خواهد شد. این سناریوها با استفاده نرم‌‌افزار متلب مورد بررسی و تحلیل قرارگرفته است. نتایج نشان‌داد انتخاب نوع کنتور هوشمند حجمی باید با توجه به دسته‌بندی چاه‌ها براساس نوع مصرف، تعداد مالک، نوع کشت و اقتصادی یا غیراقتصادی بودن محصول صورت گیرد. همچنین چاه‌های صنعتی تمایل دارند، کنتور هوشمند حجمی Em را به­صورت نقد خریداری و نصب نمایند. ولی در بخش کشاورزی بیشتر تمایل به خرید کنتور WI به‌دلیل ارزان­تر بودن است. نصب کنتور بر روی چاه‌های منطقه موجب کاهش برداشت شده و شیب افت هیدروگراف دشت اندکی کاهش یافته شده است. پیش­بینی می‌شود ادامه این روند به بهبود وضعیت آبخوان کمک مؤثری نماید.