ارزیابی شاخص های تحمل به خشکی در لاین های امیدبخش جو (.Hordeum vulgare L)

نویسندگان

1 گروه زیست‌فناوری گیاهی و بیوتکنولوژی، دانشکده علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

2 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج

3 گروه زیست‌فناوری گیاهی و بیوتکنولوژی، دانشکده علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

doi
10.22077/escs.2023.4986.2096
چکیده

خشکی یکی از مهمترین عوامل محدود کننده محیط برای رشد و بهره وری گیاه جو می باشد. در این مطالعه، 18 لاین متنوع جو در دو سطح آبیاری (شرایط نرمال و شرایط تنش کم آبیاری) مورد بررسی قرار گرفتند. این آزمایش به‌صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج، ایران در سال 1399 انجام شد. شاخص‌های تحمل و حساسیت به خشکی بررسی شدند. این شاخص‌ها شامل شاخص حساسیت به تنش، میانگین بهره وری تحمل، شاخص تحمل به تنش، میانگین هندسی بهره وری، میانگین بهره وری هارمونیک، عملکرد در شرایط تنش(Ys) و نرمال (Yp) بود. بالاترین GMP و MP مربوط به ژنوتیپ‌های 4 و 13 بود. براساس شاخص تحمل (TOL)، لاین شماره 1 کمترین و لاین شماره 7 بیشترین سطح تحمل را به ترتیب نشان دادند. براساس شاخص‌هایMP وGMP، لاین‌های شماره 4، 7 و 13 از تحمل به خشکی بالایی برخوردار بودند. تشابه نتایج به دست آمده از روش‌های مختلف نشان داد که شاخص MP و GMP به دلیل محاسبه آسان‌تر و دقیق‌تر از سایر آنالیزهای آماری و شاخص‌ها می‌توانند به عنوان معیاری تلفیقی برای شناسایی لاین‌های مقاوم به خشکی در جو و طیف وسیعی از محصولات غلات در نظر گرفته ‌شوند.