بررسی آسیبپذیری سفره آبزیرزمینی دشت دهگلان با روشهای مختلف برمبنای تغییرات پوشش گیاهی
نویسندگان
1 دکتری هیدروژئولوژی، گروه علوم زمین، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
2 دانشیار، گروه علوم خاک، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
3 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سنندج، سنندج، ایران
4 کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی، گروه زمینشناسی، دانشگاه پیام نور ابهر، ابهر، ایران.
5 کارشناسی ارشد منابع آب، گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
doi
10.22034/hydro.2024.62697.1317چکیده
اخیراً ارزیابی آسیبپذیری منابع آب زیرزمینی در برابر آلودگیهای ناشی از افزایش فعالیتهای انسانی و خطرات مرتبط با آن برای سلامت انسان، اقتصاد و محیط زیست در سراسر جهان اهمیت بیشتری پیدا کرده است. تخمین آسیبپذیری آبهای زیرزمینی با توجه به تنوع روشهای شناخته شده بر اساس پارامترهای هیدروژئولوژیکی انجام و نتایج آنها با هم مقایسه میگردد. با توجه به چنین دیدگاهی، این پژوهش با استفاده از چهار روش آسیبپذیری DRASTIC، SINTACS، DAC و COP انجام و نتایج آنها برای آبخوان آبرفتی دشت دهگلان ارزیابی گردید. مقایسه روشها با استفاده از مقادیر دادههای نیترات و شاخص نرمالیزه کردن آسیبپذیری آب زیرزمینی (NGVI) انجام شد. بهمنظور محاسبه درصد پوشش گیاهی منطقه مطالعاتی برای روش COP، از نرمافزار NDVI5.3 با استفاده از تصاویر ماهوارهای (LIO-TM) در مورخ 23ام می سال 2024 استفاده گردید و مشاهده شد که محدوده آبخوان به سه سطح شامل آبی (5/0 %)، پوشش خاک (5/2 %) و زراعی (97 %) تقسیمبندی شده است. نتایج حاصل از نقشههای آسیبپذیری مشاهده گردید آلودگی بیشتر در مناطق با عمق سطح آب زیرزمینی کم است. همچنین بخش جنوبی محدوده مطالعاتی در هر چهار روش در معرض آسیبپذیری شدید بوده است. درصد سطح آسیبپذیری در طبقه خیلی زیاد آبخوان دهگلان با روشهای آسیبپذیری DRASTIC، SINTACS، DAC و COP به نرتیب صفر، 8/83، 2 و صفر بدست آمد. در مقایسه چهار روش آسیبپذیری که با استفاده از شاخص NGVI انجام شد، مشاهده گردید که روش COP نسبت به سه روش دیگر در منطقه بهتر است.