فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر به منظور بررسی برهمکنش رودخانه و آب زیرزمینی در بخش شرقی دشت گرگان انجام‌ شد. بدین منظور ابتدا دبی رودخانه چهل­چای در چهار ایستگاه با فواصل مشخص اندازه‌گیری شد. سپس ارتباط بین نوسانات دبی رودخانه با تراز آب زیرزمینی در چاه­های عمیق و نیمه­عمیق اطراف آن با استفاده از روش‌های گرافیکی و آماری بررسی‌ شد. نتایج اندازه‌گیری مستقیم دبی نشان داد که رودخانه در ایستگاه­های اول، دوم و چهارم آبخوان را تغذیه می‌کند. اما در ایستگاه سوم میزان دبی افزایش می‌یابد که بیانگر آن‌ است که رودخانه در این بخش از مسیر آبخوان را زهکش می‌کند. نتایج بررسی ارتباط بین دبی رودخانه چهل‌چای و سطح آب چاه‌های نیمه­عمیق برأساس آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که در 7 چاه از 19 چاه نیمه‌عمیق و 2 چاه از 5 چاه عمیق، ارتباط معنی­­دار بین تغییرات دبی‌های ماهانه رودخانه با تراز ماهانه آب زیرزمینی وجود دارد و در بقیه چاه‌ها ارتباط معنی­داری مشاهده نشد. در ابتدای ورود رودخانه به دشت انحنای منحنی‌های تراز آب زیرزمینی در جهت حرکت رودخانه چهل‌چای می‌باشد. اما در ادامه شکل انحنای خطور تراز آب زیرزمینی تغییر می‌کند و به مرور خلاف جهت حرکت رودخانه چهل‌چای می‌شود که این امر بیانگر آن است که آبخوان رودخانه را تغذیه می‌کند.