تأثیر ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و کانی‌های رسی بر فاکتور فرسایش‌پذیری بین شیاری خاک (مطالعه موردی: خاک‌های دشت تبریز)

نویسندگان

1 گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا

3 گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

4 گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
10.22092/wmej.2014.106905
چکیده

به منظور بررسی اثر ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و نوع کانی‌های رسی بر فرسایش‏پذیری خاک، از افق‏های سطحی یازده نوع خاک با خانواده‏های مختلف از دشت تبریز نمونه‏برداری شد، سپس برخی ویژگی‏های فیزیکی و شیمیایی اندازه‎گیری و نوع و میزان نسبی کانی‏های رسی موجود در هر خاک با استفاده از روش کیفی و آنالیز نیمه کمی تعیین شد. رابطه بین ویژگی‏های اندازه‌گیری شده و ضریب فرسایش‏پذیری بین‌ شیاری خاک از طریق ضریب همبستگی پیرسون بررسی گردید. نتایج حاصل نشان داد که بین فاکتور فرسایش‏پذیری با میزان رس اسمکتیت ارتباط مثبت و معنی‏دار و با میزان کانی کوارتز و مخلوط کانی‌های کلریت- ورمی‌کولیت ارتباط منفی و معنی‌داری وجود دارد. همچنین فاکتور فرسایش‏پذیری با میزان رس، درصد اشباع و SAR همبستگی مثبت و معنی‏دار در سطح یک درصد داشته و با میزان شن همبستگی منفی و معنی‏دار در سطح یک درصد نشان داد، همچنین با میزان سیلت، کربنات کلسیم معادل و pH همبستگی مثبت و معنی‌دار در سطح پنج درصد نشان داد. بنابراین لازم است به منظور اعمال مدیریت صحیح در زمینه فرسایش‌پذیری خاک‌ها، کلیه عوامل فیزیکی، شیمیایی و مینرالوژیکی به طور دقیق در هر خاکی مورد بررسی قرار گیرند