فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشروی آب شور در سفره­های آب شیرین، تنها به جزایر و سواحل اقیانوس­ها محدود نمی­شود، بلکه امکان دارد آبخوان­ها، از طریق پیشروی آب شور کویرها، باتلاق­ها و چاله­های آب شور غیر قابل استفاده شوند. در این مطالعه وضعیت بهره­برداری از دشت سرایان در اثر پیشروی آب شور از کویر از نظر کمی و کیفی با ارائه سناریوهای مدیریتی مورد بررسی، شبیه­سازی و پیش­بینی قرار گرفته است. بدین منظور برای شبیه­سازی وضعیت کمی آبخوان از مدل MODFLOW استفاده شد. سپس با استفاده از بسته MT3DMS مدل کیفی تهاجم آب شور و با استفاده از مدل SEAWAT شبیه­سازی تهاجم جبهه­های آب شور شبیه­سازی و پیش­بینی گردید. نتایج نشان داد که بیشترین تهاجم آب شور به میزان 750 متر در طول آبخوان در منطقه جنوب شرقی آبخوان سرایان اتفاق می­افتد و غلظت نمک در چاه­های بهره­برداری به میزان متوسط 160 میلی­گرم در لیتر افزایش خواهد داشت. نتایج سناریوهای بهره­برداری نشان داد که با کاهش پمپاژ چاه­های بهره­برداری به میزان 5 درصد، باعث کاهش تهاجم جبهه­های آب شور به میزان 700 متر، کاهش روند پیشروی آب شور در آبخوان دشت به میزان 1200 متر و افزایش غلظت نمک به میزان 464 میلی­گرم در لیتر خواهد شد که در مقایسه با فرض ادامه روند کنونی، 10 درصد کمتر است. از سوی دیگر، با کاهش برداشت از چاه­های بهره‌برداری به میزان 15 درصد، مقدار افت سطح آب آبخوان کاهش یافته و از متوسط غلظت نمک نیز به میزان 82 میلی­گرم در لیتر کاسته می‌شود.