راه کارهای پیشنهادی مدیریت پایدار آب زیرزمینی در سطح ملی

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری هیدروژئولوژی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران.

2 دانشجوی دوره دکتری هیدروژئولوژی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران.

3 استاد، گروه زمین‌شناسی کاربردی، دانشکده علوم زمین ، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران.

doi
10.22034/hydro.2024.55544.1284
چکیده

آب زیرزمینی یک منبع حیاتی برای تأمین نیازهای آبی می­باشد. در سال­های اخیر هم­گام با افزایش رشد جمعیت و تقاضا برای آب، تغییر اقلیم و خشک­سالی­های ناشی از آن، منجر به برداشت­ بی­رویه آب زیرزمینی و کاهش کمی و کیفی این منبع ارزشمند در سطح جهانی شده است. با درک رو به رشد وابستگی متقابل آب و توسعه، مدیریت پایدار آب زیرزمینی در سطح ملی برای مقابله با تهدیدهایی هم­چون کمبود آب، غذا، انرژی، از بین رفتن اکوسیستم­ها و تنوع زیستی و از همه مهم­تر کاهش امنیت انسانی امری ضروری می­باشد. لذا با توجه به بحران آبی کشور، در این تحقیق با الگوبرداری و استفاده از تجارب موفق کشورهای پیش­گام در زمینه مدیریت پایدار آب زیرزمینی هم­چون هند و آمریکا (ایالات آریزونا و کالیفرنیا) به دلیل داشتن وضعیت بحرانی آب زیرزمینی و شرایط اقلیمی مشابه با ایران، راه­کارهای پیشنهادی جهت بهبود وضعیت مدیریت فعلی کشور ارائه شده است. بنابراین به منظور مدیریت پایدار آب زیرزمینی، نیازمند شناخت مسائل و مشکلات ایجاد شده در این زمینه بوده و این امر با رسم چرخ درهم­تنیدگی سیستم پویا و پیچیده آب زیرزمینی به صورت یک رویکرد مشارکتی میان بهره­برداران، مدیران، متخصصان و کارشناسان فنی، قانون­گذاران و سیاست­گذاران و مردم محلی، حاصل می­شود. چنین شناختی مستلزم تفکر شبکه­ای و در نظر گرفتن کلیه روابط بین اجزای زیرسیستم­های آبی (طبیعی، فنی، فرهنگی-اجتماعی، اقتصادی و حقوقی) می­باشد و سپس اشتراک­گذاری داده­های شفاف و قابل اعتماد، ظرفیت­سازی و ایجاد بستری برای همکاری بیش­تر نهادهای مربوطه، وضع قوانین و اقدام و عملی­سازی توسط سازمان­های درگیر می­باشد.