خوانش اندیشة سیاسی نصرالله منشی در مقدمة کلیله و دمنة بهرام‌شاهی بر اساس روش هرمنوتیک قصدگرای اسکینر

نویسندگان

1 پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

2 دانشگاه آزاد اسلامی بافت

doi
10.29252/piaj.2021.214723.0
چکیده

یکی از منابع مهم تاریخ اندیشه سیاسی در ایران متون ادبی به جا مانده از گذشته است. نکته حایز اهمیت برای بازیابی این اندیشه ها، شیوه و روش فهم، دریافت و بازخوانی مفاهیم مورد نظر در آن­هاست. کلیله و دمنه یکی از این متون است که محتوای آن قرابت بسیاری با سیاست و شیوه ­­های حکمرانی دارد. یکی از روش ­هایی که به یاری آن می­ توان به استخراج مفاهیم سیاسی از متون گذشته پرداخت، روش هرمنوتیک قصدگرای کوئنتین اسکینر است. در این مقاله با مبنا قرار دادن این روش، تلاش شده با توجه به زمینه و زمانه نصرالله منشی، رئوس مهم تفکر وی در مقدمه­اش بر ترجمه کلیله و دمنه بازخوانی شود. پرسش اصلی بر گرد مولفه­ های اندیشه سیاسی نصرالله منشی و هدف او از نگارش دیباچه بر ترجمه تنظیم شده است و در پاسخ، تاکید شده که می­ توان مولفه های اندیشه سیاسی نصرالله منشی را در مواردی چون سلسله مراتبی بودن قدرت، مشروعیت ­بخشی به حاکمیت با بهره از دین، لزوم اطاعت از پادشاهان، همراهی دین و سیاست و عدالت اجتماعی رصد کرد که با طرح آنها در پی مشروعیت­­ سازی و توجیه جایگاه پادشاهان در دوران آخر سلسله غزنویان بوده است. اندیشه منشی از این منظر تاکنون،‌ بررسی نشده و همین امر نوآوری نوشته به شمار می­ رود.