بررسی فنولوژی و اندازه گیاه و تاثیر خشکسالی بر آنها در دو گونه گندمی مهم مراتع استپی (مطالعه موردی: مراتع ندوشن در استان یزد)
نویسندگان
1 دانشیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد
2 کارشناس ارشد مرتعداری مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد
3 استادیار موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور
doi
10.22092/wmej.2014.106246چکیده
مراتع از گونههای گیاهی مختلفی تشکیل شده است که هر یک از آنها دارای فنولوژی و اندازه خاص خود میباشند. آگاهی از این خصوصیات در گونههای گیاهی مهم یک سایت مرتعی به عنوان یکی از ایزار مدیریت مرتع در آن عرصه تلقی می شود. بررسی مراحل فنولوژیکی و تغییرات اندازه 2 گونه گیاهی Stipa barbata Desf و Stipa caucasica Schmalh در مراتع استپی ندوشن یزد طی دوره 4 ساله (89-1386) با این هدف انجام شده است. در آغاز اجرای پژوهش درون سایت قرق برای هر گونه گیاهی 10 پایه مشخص گردید و در مراحل اجرای پژوهش از این پایهها آماربرداری شد. اطلاعات مربوط به مراحل فنولوژی و اندازه هر گونه در مقاطع زمانی 15 روزه در مرحله رویشی و 7 روزه در مرحله زایشی اندازهگیری شد. بر اساس نتایج حاصله، در گونه Stipa barbata آغاز دوره رشد در دوره مورد مطالعه از دهه اول بهمن ماه به ثبت رسیده است. زمان گلدهی از دهه اول تا دوم اردیبهشت ماه انجام می شود. بذر دهی این گونه از دهه اول تا آخر خرداد ماه وقوع مییابد. حداکثر ارتفاع تاج پوشش در دوره مطالعه شده در سال نسبتا خشک 1389 برابر 91 سانتیمتر میباشد که با مقدار حداقل به میزان 23 سانتیمتر در سال بسیار خشک 1387 واجد تفاوت معنیدار است. بین مقادیر حد اکثر و حداقل قطر تاج پوشش این گونه بهترتیب در سال معمول 1388 و بسیار خشک 1387 با اندازههای 43 و 32سانتیمتر نیز تفاوت معنیداری وجود دارد. از سوی دیگر بین مقادیر قطر تاج پوشش این گونه در سالهای نسبتا خشک (1389)، معمول (1388) و مرطوب (1386) در منطقه تفاوت معنیداری دیده نمیشود (05/0P≤). در گونه Stipa caucasica آغاز دوره رشد در دوره مورد مطالعه از دهه اول بهمن ماه به ثبت رسیده است. زمان گلدهی از دهه سوم فروردین ماه تا دهه دوم اردیبهشت ماه انجام شده است. بذر دهی این گونه از دهه اول تا دوم خرداد ماه وقوع می یابد. حداکثر ارتفاع تاج پوشش در دوره مطالعه شده در سال نسبتا خشک 1389 برابر 38 سانتیمترمی باشد که با مقدار حداقل به میزان 12 سانتیمتر در سال بسیار خشک 1387 واجد تفاوت معنیدار است. بین مقادیر قطر تاج پوشش این گونه در سالهای نسبتا خشک (1389)، معمول (1388) و مرطوب (1386) در عرف منطقه تفاوت معنیداری دیده نمیشود. حداکثر مقدار قطر تاج پوشش در سال 1389 و حداقل مقدار با داشتن تفاوت معنیدار با آن در سال بسیار خشک که بهترتیب برابر 34 و 27 سانتیمتر میباشند (05/0P≤)