برآورد تبخیر تعرق گیاه مرجع با روش‌های هارگریوز سامانی و هارگریوز سامانی اصلاح شده و ارزیابی آن‌ها با استفاده از سامانه نیاز آبی گیاهان در استان کرمانشاه

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران.

2 استادیار، بخش تحقیقات مدیریت آب در مزرعه، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

3 دانشیار، بخش تحقیقات مدیریت آب در مزرعه، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

doi
10.22034/hydro.2023.53196.1271
چکیده

برآورد دقیق تبخیر تعرق مرجع در بسیاری از مطالعات مثل بیلان هیدرولوژیکی آب، طراحی و مدیریت سیستم‌های آبیاری، شبیه‌سازی مراحل رشد و عملکرد گیاهی و برنامه‌ریزی و مدیریت منابع آب ضروری است. برآورد دقیق این پارامتر می‌تواند باعث مدیریت و برنامه‌ریزی صحیح منابع آب باشد. هدف از انجام این مطالعه برآورد مقادیر تبخیر تعرق مرجع در ایستگاه‌های سینوپتیک استان کرمانشاه طی دوره آماری 98-1389، ارزیابی روش‌های هارگریوز سامانی و هارگریوز سامانی اصلاح شده و پهنه‌بندی تبخیر تعرق مرجع در استان بود. به منظور تعیین تبخیر تعرق مرجع از روش استاندارد پنمن مونتیث فائو منتج از سامانه نیاز آبی گیاهان کشور استفاده شد. نتایج حاصل نشان داد بیشترین و کمترین تبخیر تعرق مرجع سالانه در بین ایستگاه‌های هواشناسی مورد بررسی به‌ترتیب به مقدار 1770 و 1341 میلی‌متر در سال متعلق به ایستگاه‌های قصرشیرین و سرآرود بود. مهم‌ترین پارامتر مؤثر در بیشتر بودن تبخیر تعرق مرجع در ایستگاه قصرشیرین دما و سرعت باد بالا نسبت به سایر ایستگاه‌ها بود. نتایج حاصل از پهنه‌بندی تبخیر تعرق مرجع نشان داد مناطق غربی استان شدت بیشتری نسبت به مناطق شرقی دارند. ارزیابی روش‌های هارگریوز سامانی و هارگریوز سامانی اصلاح شده نشان داد میانگین آماره‌های R2، RMSE و NRMSE در روش هارگریوز سامانی به‌ترتیب 9/0، 78/0 میلی‌متر بر روز و 19/0 به‌دست آمد. میانگین مقادیر این آماره‌ها در روش هارگریوز سامانی اصلاح شده به‌ترتیب 71/0، 59/2 میلی‌متر بر روز و 65/0به‌دست آمد. بنابراین کاربرد روش هارگریوز سامانی برای محاسبه تبخیر تعرق مرجع در این استان قابل توصیه است.